آب قنات مشروب مىشود . بيست خانوار جامى دارد . در دامنهء كوه واقع است . اطرافش آباد و هوايش سرد است .
قلعهء كنه شمشير : اهلش جديد النسق مىباشد . در دو هزار قدمى قلندرآباد واقع است . هوايش معتدل . بيست خانوار سكنه دارد . از آب قنات مشروب مىشود . ملك محمد رحيم خان قاجار . هوايش مثل حسنآباد است .
قلعهء حيدرآباد : ملك حيدر قلى خان جامى است . بيست خانوار سكنه دارد . از آب قنات مشروب مىشود . هوايش معتدل اطرافش ايل تيمورى سيكخولى . در نيمفرسخى قلندرآباد واقع است . اين تيمورى هم جزء هزار خانوار قلندرآباد است كه در اطراف قلندرآباد و قلعجات دورتادور آن نشيمن دارند . سكنهاش جديد النسق مىباشند .
قادرآباد : هوايش سردسيرتر است . در پنج هزار قدمى تربت اتفاق افتاده . از رودخانه مشروب مىشود . ايل جزئى كه مشهور به كويبانى است آنجا سكنى دارند . قديم النسق است . يازده نفر نوكر سواره دارد .
تيول سوار است . بيست نفر نيز سوار مواجب دستىبگير دارد كه جميعا سى و يك نفر مىشوند . ريشسفيد و بيكزادهء سواره گلزار خان است . ايل در اطرافش نيست متصل به مزار است . سكنهاش هشتاد خانوار و سنى مذهب مىباشند .
تربت مقدسه : مدفن شيخ احمد ژندهپيل احمد جامى است . سكنهاش قديم النسق ، هوايش معتدل . از آب رودخانه زراعت مىشود . يك قنات هم دارد كه دو سنگ آب جارى دارد . نوكر ديوانىاش سى نفر مىباشد . سيصد خانوار سكنه دارد . سمت شرقيش به مسافت شصت فرسخ ايل تركمان افتاده است . تا زورآباد كه بالفعل خراب است دوازده فرسخ مسافت دارد . خود تربت دارالحكومهء جام است . حاكم محمد ابراهيم خان سردار قاجار است .
قلعهء قديم آن كه نزديك به مزار است در هفتصد سال قبل ساخته شده حال خراب است . قلعهاى كه حالآباد و محل حكومت است به فاصلهء هزار قدم از مزار دور است . در سنهء هزار و دويست و ده ساخته شده حال آباد است باغات زياد دارد . بيشتر از سكنهاش سنى مذهب مىباشند . زياده از صد خانوار شيعه ندارد .
حسنآباد : در نيمفرسخى تربت واقع است . از آب رودخانه مشروب
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1985
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٩٨٥