تشريففرما گرديد . از سبزوار تا رباط زعفرانى شش فرسنگ است و رباط قديم منهدم و آنچه الآن آباد است رباطى است كه به حكم محكم شاهنشاهى ، حاجى مصطفى قلى خان نورى در ايام حكومت سبزوار بنا نموده و نواب و الا حسام السلطنه سلطان مراد ميرزا حكمران خراسان نيز به امر اعلى چاپارخانهء دولتى و مهمانخانه و آبانبار و يخچالى در جنب آن ساختهاند .
روز دويم صفر از زعفرانى به زمانآباد توجه فرمودند . در بين راه حاجى سليمان خان قاجار حاكم نيشابور به خاكپاى مبارك مشرف شد .
از زعفرانى تا زمانآباد ششفرسنگ است .
روز سيم صفر نيشابور به ورود موكب منصور مزين گرديد و در غربى شهر در باغ رضوان كه از بناهاى امام ويردى خان نيشابورى است نزول اجلال فرمودند . از زمانآباد به نيشابور چهار فرسنگ است . شرح جغرافيائى شهر نيشابور در حرف نون بيايد .
روز چهارم و پنجم و ششم و هفتم ماه را در نيشابور توقف فرمودند .
علماى اين بلد به زيارت جمال مهر مثال مبارك فايز گرديدند . مسجد على كرخى كه از ابنيهء عاليهء نيشابور است و محتاج به مرمت شده امر اعلى به تعمير آن شرف صدور يافت .
روز هشتم صفر از نيشابور موكب منصور به قدمگاه تشريففرما گرديده سه روز در اينجا اطراق شد . از نيشابور به قدمگاه پنج فرسنگ است . چون قدمگاه را گنبدى است مزين به كاشى معرق از بناهاى سلاطين صفويه و باغى است متصل به گنبد بسيار باصفا با خيابانى مطول كه بعضى اشجار آن را به مرور كنده و بريدهاند حكم به تعمير اين آثار بزرگ فرمودند . از قدمگاه به شهر مشهد مقدس دو راه است : يكى از راه دررود كه از ميانهء درهء دررود و گلستان و ترقبه مىرود و راه ييلاق و سايهدار است اما كالسكهرو نيست . ديگرى راه معمول طرق و ديزآباد است كه دور تر و گرمسير است ولى چون راه را ساختهاند و مخصوصا امسال جناب سپهسالار تعمير كرده كالسكه از آن عبور مىنمايد و معبر دائمى قوافل زوار است .
خلاصه روز يازدهم صفر تشريففرماى ديزآباد شدند . از قدمگاه
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1540
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٥٤٠