اين مكان دلافروز مخيم خيام ظفر انجام پادشاهى شد ، راى صوابنماى پادشاهى تعلقپذير گرديد كه دراين منزل ارم - مماثل عمارتى ساخته آيد كه راه روان را از تاب آفتابپناه و از رنج راه آرامگاه باشد و وقف صحيح شرعى نمودند اين عمارت دلگشا را به سركار فيض آثار حضرت صاحب الامر صلوات - الله عليه و على آبائه الطاهرين فى سنة هزار و دويست و هفده .
بالجمله شهر دامغان از شهرهاى قديم ايران است و قلعهء بزرگ عالى داشته و شرح جغرافيائى آن در حرف دال ان شاء الله تعالى نگاشته خواهد شد . روز دوازدهم محرم تشريففرماى قريهء مهمان دوست گرديدند . از دامغان تا مهماندوست پنج فرسنگ است .
روز سيزدهم قريهء ده ملامضرب خيام سلطنتى گرديد . از مهماندوست تا ده ملا چهار فرسخ مىباشد .
روز چهاردهم ساحت بسطام منزلگاه موكب همايون آمد . از ده ملا به شاهرود چهار فرسنگ و از شاهرود به بسطام از نيم فرسنگ قدرى بيشتر است و شرح جغرافيائى بسطام و شاهرود در حرف باء در جلد اول مرآة البلدان مسطور شد . دراين وقت نواب جهانسوز ميرزا به حكومت شاهرود و بسطام منصوب است . در بين راه ده ملا و بسطام ، نواب ملكآرا حاكم استراباد و عباسقلى خان سرتيپ لاريجانى شرفياب خاكپاى مبارك شدند . روز پانزدهم و شانزدهم موكب معلى در بسطام متوقف بود .
ميرزا سيد كاظم مشرف اصطبلخانه در بسطام به منصب مستوفيگرى سرافراز شد . حيدر قلى خان سهام الدوله ايلخانى طايفهء شادلو و حاكم بجنورد و توابع با پانصد سوار در بسطام به زيارت خاكپاى همايون مشرف گرديد .
روز هفدهم از بسطام به خيرآباد تشريففرما گرديدند . در بين راه نواب ملكآرا را مرخص فرموده به محل حكمرانى خود بازگشت .
عباسقلى خان لاريجانى نيز به اجازهء همايون با نواب معزى اليه همراه شد .
از بسطام تا خيرآباد سهفرسنگ است . از اينجا به ملاحظهء كمآبى ميان دشت ، نصف اهالى اردو را مقرر فرمودند به رياست حاجى شهابالملك - امير تومان يك روز پيشتر از موكب مسعود از راه معمول بروند و از ميان
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1537
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٥٣٧