در اين روز سركار همايون شهريارى به عزم شكار و تفرج خارج شهر سوار شده و ابتدا به باغ مخصوص سهام الدوله كه در يك فرسنگى و دامنهء جبال شمالى واقع است تشريففرما گشتند و در كلاه فرنگى وسط باغ كه منتهى بر حوضخانهء ظريف منقحى بود صرف ناهار فرمودند .
مصطفى قلى خان مير شكار از بالاى كوه به زير آمده معروض حضور مبارك داشت كه مركبچيان سهام الدوله ندانسته خود را به شكاران نموده و آن جانوران وحشى را متوارى ساختهاند . سركار شاهنشاهى به واسطهء گرمى هوا اين معنى را مغتنم شمرده و از شكار قوچ و ميش صرفنظر كرده اندك وقتى به استراحت مشغول گشتند .
پنج ساعت به غروب مانده حضرت پادشاهى از خواب برخاسته و از آنجا كه لازم بود يك نفر از مقربان خاص با اردوى غازيان دولت جاويد مناص همراه باشد على خان گرجى پيشخدمت خاصه را كه سالها در ركاب همايون تربيت شده بود محرمانه احضار فرموده مقرر داشتند تا از طرف قرين الشرف ملوكانه به همراهى اردوى مأمور روانه گردد و در تنظيم حركات و سكنات آنها به صوابديد سهام الدوله مراقبت نمايد و هم از جانب سنى الجوانب به ملاحظهء حالات و شهادت خدمات هريك و تشويق و ترغيب ايشان مواظبت داشته باشد . على خان حسب الامر درپى خدمت مرجوعه رفت و سركار همايون از باغ به بيرون تشريف آورده با اعتضاد الدوله و امين خلوت و ديگر مقربان بهسمت مشرق كه شكارگاه قرقاول بود توجه فرمودند . آزاد خان و محمد قلى خان برادران ايلخانى در ركاب همايون بلدى و راهنمائى نمودند تا موكب مسعود از دو مزرعه گذشته به چمن و نيزارى رسيدند كه سهام الدوله مخصوص تربيت قرقاول ترتيب داده و تقريبا نيم فرسنگ طول آن است . به محض ورود سركار شاهنشاهى در نيزار مزبور قرقاول بسيار از ميان نىها خارج شده به پرواز آمدند و اعليحضرت همايونى شش قطعه از آنها را در روى هوا و حين پرش سواره با تفنگ صيد فرموده تيمور ميرزا و امين خلوت نيز هريك قطعهاى باقوش گرفتند و ذات و الاصفات خسروانى محض اعلان مرحمت و مزيد افتخار سهام الدوله بهسمت شهر و خانهء معزى اليه متوجه گشتند .
در خارج دروازهء شهر سهام الدوله با كسان و منسوبان خود به استقبال ركاب مبارك شتافتند و چون موكب مسعود در خانهء ايلخانى كه از بناهاى اجداد
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 276
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٢٧٦