ميلادى نبوده و متعلق به قرن چهارم ميلادى است ) به عبارت ديگر قبلا نظر ما اين بود كه اين كاخ مربوط به دورهء اسلامى است ولى بعدا مسلم شد كه پىهاى قديمترى در زير اين كاخ دورهء اسلامى وجود دارد كه محققا مربوط به دورهء ساسانى است . چنان كه سفالها و سكههاى مكشوفه زمان آن را تأييد كرد . يك سكه مسى كوچك كه با خط پهلوى ساسانى كلمهء « شيراف » رويش نوشته شده ثابت مىكند كه در آنجا حتى سكه هم ضرب ميشده است و اين شهر نقطهء مهمى در خليج فارس بوده است . . . .
سه مسجد از شش مسجد مكشوفه كه همه متعلق به پيش از دورهء سلجوقى است در كنار قبرستان وسيع سواحل خليج فارس قرار گرفته است ، خطى كه قبرستان شهر سيراف با تراكم جمعيت خود در طى قرونوسطا آن را رعايت كرده است .
كليسائى با نقشهء منحصربهفرد ساخته شده است با يك تالار مركزى و دو تالار در طرفين آنكه به وسيلهء ستون از هم جدا شدهاند « 1 » .
در مقابل در ورودى بسيار تنگ آن سه طاقچه وجود داشت . گرچه طول همهء اين بنا بيش از 6 متر نميباشد ولى اين بنا يك بازيليك كوچك است كه نمونهء بزرگتر آن در جزيرهء خارك بوده است . . . .
گورستانهاى سيراف بسيار مجلل و متفاوت است . در حدود 500 قبر سنگى در كوهستان شمالى و غربى آن وجود دارد كه دفعات متعدد از آنها استفاده شده است . اين دخمهها را باستانشناسان مىتوانند به زرتشتىها نسبت دهند ، زيرا در آن زمان يك اقليت مذهبى « 2 » در اين
هامش
( 1 ) - لازم به يادآورى است كه در حفارى زمستان سال 1351 هيئت مشترك ايران و انگليس در سيراف در كارگاهNكه در جنوب جاده شوسه و نزديك ساحل بين كارگاهDوFواقع شده است بنائى با طرح بازيليك پيدا شده است كه دكتر وايت هوس با ترديد مىگويد :
« ممكن است اين بنا كليسا بوده باشد . »
( 2 ) - در اينجا وايت هوس صراحتا اشاره مىكند كه اين قبور يا دخمهها مربوط به دورهء اسلامى است ، ولى خودش هنوز يقين ندارد كه آيا آنها متعلق به يك اقليت مذهبى يعنى زرتشتى است يا نه .