انحراف جهت قبور اوائل اسلام با قبله
براى روشن شدن مطالب مربوط به جهت و انحراف آن در ساختن قبور مسلمانان و همچنين حل مشكل در دفن جسد مسلمين در اوائل اسلام چون آقاى آرنه در حفاريهاى شاهتپه گرگان به قبور اسلامى متعددى برخورد نموده است و گزارش آنها را در سال 1945 در استكهلم در كتابى بنام « حفريات در شاهتپه گرگان - ايران » « 1 » به چاپ رسانيده است . بهتر ديدم كه قسمتى از گزارش آقاى آرنه را كه مربوط به قبور اسلامى اوائل اسلام است عينا ترجمه كرده و در اين قسمت بياورم تا با مقايسه طرحهائيكه اين دانشمند از ترانشههاى مختلف از لايههاى اسلامى تهيه كرده و محل اسكلتهاى مسلمانان را به خوبى روشن نموده است و نيز مطالبى كه نوشته و ثابت كرده كه در اوائل اسلام قبور مسلمانان جهت معين و مشخصى نداشته است و به هر سو مرده را مىخوابانيدهاند براى خوانندگان روشن شود كه تنها علت اينكه قبور در اوائل اسلام چون داراى جهت موافق با قبله را نداشته و با دين اسلام وفق ندادهاند نميتوانند مربوط به مسلمانان باشند و به پيروان اديان ديگر بهويژه يهودى تعلق دارند چنان كه آقاى اشتاين ذكر كرده و يگانه دليلى را كه آورده است اين بوده كه جهت قبور با قبله وفق نداده پس قبورى كه در صخرهسنگهاى سيراف كنده شدهاند
هامش
( 1 ) -Excavation At Shah Tepe Iran by T - J - Arne 1945 Stokholm .