اعقلها و توكل - در ترك الاطناب ش 432 با اختلافى - و نهج الفصاحة ش 359 و رساله قشيريه ص 76 و تلبيس ابليس 279 و تعليقات حديقه ص 174 و كليله و دمنه ص 298 و محاضرات راغب اصفهانى آمده ، صاحب كنوز الحقائق ( ص 92 ) با تغييرى آن را از سخنان امام جعفر بن محمد الصادق ( ع ) شمرده است . اين حديث نيز در مثنوى شريف منظوم و بيت زير ناظر بدان است :
گفت پيغمبر به آواز بلند * با توكل زانوى اشتر ببند
اعمل لدنياك به قدر بقائك فيها . . . - اين عبارت تنها در مكاتيب فارسى غزالى به تصحيح مرحوم عباس اقبال آشتيانى به نظر رسيد و محتمل است كه از سخنان بزرگان و عارفان باشد ، اگرچه معنى آن درست است . عجب است كه شبلى گفته است : « من اين حديث را از ميان چهار هزار حديث اختيار كردم . » ولى من نتوانستم آن را پيدا كنم .
اعمل لرأيك - اين حديث را در فيض القدير ، ج 2 ش 11 يافتم .
اغتنم خمسا قبل خمس . . . - در نهج الفصاحة ش 372 و كشف الخفا ، ش 436 و ترك الاطناب ، ش 507 و فيض القدير ، ش 1210 و مرزباننامه ص 77 آمده است .
مضمون چهار جزء اول حديث جداگانه در ابيات زير ديده مىشود :
غافلى از قدر جوانى كه چيست * تا نشوى پير ندانى كه چيست
ايمنى را و تندرستى را * آدمى شكر كرد نتواند
در جهان اين دو نعمتى است بزرگ * داند آن كس كه نيك و بد داند
كه قطعهء بالا درست ترجمهء اين حديث شريف است : « النعمتان مجهولتان الصحة و الامان » ( و پندارم از قطعات ابن يمين باشد ) .
اگر دولت بود پيرى غمى نيست * كه درد مفلسى درد كمى نيست
بيا تا قدر يكديگر بدانيم * كه تا ناگه ز يكديگر نمانيم ( مولوى )
أ فلا اكون عبدا شكورا - متن عربى اين روايت در احياء العلوم 4 / 18 - آمده و ظاهرا مؤلف از آنجا ترجمه كرده است . نيز در باب اين روايت به صورتى ديگر ر . ك .
صحيح بخارى 3 / 189 - در تفسير سوره فتح . و نيز ترجمهء فارسى روايت در ص 215 لطائف الحكمة از سراج الدين ارموى بدين صورت نقل شده است : « عكرمه از عايشه رضى الله عنه پرسيد كه عجيبترين چيزى كه از مصطفى يافتى بگوى . گفت : شبى از