چند يادداشت
( 1 ) مقاتل بن سليمان :
ص 1 س 7 ابو الحسن مقاتل بن سليمان از پيشوايان علم تفسير بشمار مىآيد و بسيارى از مفسّران و محدّثان گفتههاى خود را به او مستند مىدارند اصلش از بلخ بوده سپس بمرو و از آنجا بعراق آمده و در سال 150 وفات يافته است . آثار مهمّى در علوم قرآن و قراءات و تفسير تأليف كرده كه مهم تر از همه تفسير كبير اوست كه ابن نديم در الفهرست از آن ياد كرده « 1 » خطيب بغدادى در تاريخ بغداد گفتههاى موافقان و مخالفان او را نقل كرده است ، برخى گفتهاند مهارت و استادى او در تفسير همچون مهارت و استادى زهير بن ابى سلمى در شعر و ابو حنيفه در كلام است و برخى ديگر گفتهاند او در دروغ و بدعت همپايهء جهم بن صفوان و عمر بن صبيح مىباشد « 2 » ، طبرى از او در تفسير خود نقل نكرده و او را غيرموثوق دانسته است « 3 » ، و برخى گفتهاند كه او قرآن را مطابق عقيدهء يهود و نصارى تفسير مىكرده « 4 » . از كتاب « وجوه القرآن » كه بتازى تأليف كرده اثرى در دست نيست و سيوطى هنگامى كه در معرفت وجوه و نظاير در
هامش
( 1 ) - الفهرست ، ابن النديم ، ص 51
( 2 ) - تاريخ بغداد ، خطيب بغدادى ، ج 13 ص 160
( 3 ) - معجم الادباء ، ياقوت حموى ، ج 6 ص 441
( 4 ) - حيوة الحيوان ، دميرى ، ج 2 ص 320