بىمانند ، خواجه نصير الدّين طوسى - على اللّه مقامه - ، مىيابيم :
آنان كه به پارسى سخن مىرانند * در معرض دال ، ذال را ننشانند
ما قبل وى ار ساكن و جز « واى » بود * دال است ، و گر نه ذال معجم خوانند 135
ابو نصر فراهى نيز در نصاب الصّبيان قاعدهء دال و ذال پارسى را - البتّه به طور ناتمام - بازگو نموده است :
در زبان فارسى فرقى ميان دال و ذال * بشنو اينرا و فصاحت را بدين منوال دان
آنكه ماقبلش بود با حرف علّة ساكني * همچو بوذ و باذ و بيذ و فاذ آن را ذال خوان
آنكه ماقبلش بود بىحرف علّة ساكني * همچو مرد و درد و زرد و برد آن را دال خوان 136
اين دو بيت تازى هم منسوب به ظهير فاريابى در همين موضوع است :
اعرف الفرق بين دال و ذال * و هي اصل بالفارسى معظم
كل ما قبله سكون بلا « وا * ى » فدال و ما سواه معجم
ابن يمين نيز گفته است :
حرف صحيح ساكن اگر پيش ازو بود * دال است ، هر چه هست جزين ذال معجم است
و ديگرى آورده :
در زبان فارسى فرقى ميان دال و ذال * با تو گويم زانكه آن نزد أفاضل مبهم است
پيش ازو در لفظ گر [ حرف ] صحيح ساكن است * دال باشد ، ور نه باقى جمله ذال معجم است 137
دستنوشت دقائق التّأويل ، و پژوهش ما
دقائق التّأويل و يگانه دستنوشت شناختهء آن : محفوظ در كتابخانهء مجلس ، در فهرست كتب خطّى كتابخانهء مجلس شوراى إسلامي - شماره 2 ( سناى سابق ) ( تأليف : محمّد تقى