زن عزيز ظاهرا نكرد و او بطريق عموم هم داخل ايشان است و آن تعريض است نه صريح ؛ و محتمل است كى معنى اين است كه ما بالهنّ لم يشهدن ببراءتي و قد عرفن ذلك بإقرار امرأة العزيز عندهنّ ، يعنى چى بوذ زنان را كى ببراءة من گواهى نمىدهند و ايشان مىدانند بإقراري كى از زن عزيز استماع كردهاند ؟
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2175 ( 585 ) .
رسول بازگشت و ملك را از رسالت يوسف خبر داذ ؛ فدعا الملك النّسوة اللّاتى قطّعن أيديهن و دعا امرأة العزيز ، يعنى ملك زنان را كى دستها بريذه بوذند بخواند و زن عزيز را نيز حاضر كرد .
« قالَ »
لهنّ
« ما خَطْبُكُنَّ »
ملك زنان را گفت : شأن و قصّهء شما چى بوذ ؟ ؛ و « خطب » امرى عظيم بوذ كى در آن با مخاطب خوذ سخن گويذ .
« إِذْ راوَدْتُنَّ يُوسُفَ 2176 عَنْ نَفْسِهِ »
چون يوسف را بخوذ مىخوانديذ
« قُلْنَ حاشَ لِلَّهِ »
زنان گفتند : معاذ اللّه
« ما عَلِمْنا 2177 عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ »
اى ذنب ، ما هيچ گناه از وى نديذيم و بر وى هيچ بذي نشناختيم و ندانستيم از حالتي كى غلامان فرمان زنان خداوندگار خوذ برند .
« قالَتِ امْرَأَةُ الْعَزِيزِ الْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ »
زن عزيز گفت : اكنون كى حق پيذا شذ و ظاهر گشت - و اين از ترس آن گفت كى زنان بر وى گواهى دهند -
« أَنَا راوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ وَ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ »
من او را بخوذ دعوة كردم و او از جملهء راستگويانست .
پس رسول مراجعت كرد و نزد يوسف آمذ و سخن زنان و زن ( 586 ) 2178 عزيز با يوسف - عليه السّلم - باز گفت . يوسف او را باز گردانيذ و گفت : ملك را بگو
« ذلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ »
، مراد من ازين قيدها همه آنست كى عزيز بدانذ كى من در غيبت وى با وى خيانت نكردهام ؛ و گفتهاند : تا ملك بدانذ كى من با عزيز خيانت نكردم .
« وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي كَيْدَ الْخائِنِينَ »
اى : و انّ اللّه لا يهدى الخائنين بكيدهم ، يعنى خذاى - تعالى - خيانت كنندگان را راه ننمايذ بسبب كيد ايشان .
« وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسِي »
اى حين زكّى نبىّ اللّه نفسه استدرك فقال : و ما أبرّئ ، يعنى چون يوسف - عليه السّلم - تزكيه و پاكى نفس خوذ طلب مىكرد استدراكى بكرد و گفت :
« وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسِي »
من نفس خوذ را برى نمىگردانم
« إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ »
لانّها كثيرة الامر