بوذ ؛ و آن مشتقّ است از : ثبّيت 1255 على الرّجل إذا جمعت محاسنه في الثناء عليه ، يعنى : در ثناء او محاسن او جمع كردم . ابن عيسى گويذ : « ثبت » 1256 ميان حوض بوذ لانّ الماء يثوب اليه .
و زنش قلّة بوذ ؛ و « ثباتا » 1257 خواندهاند .
« أَوِ انْفِرُوا جَمِيعاً »
يا همه بيرون رويذ با رسول - صلّى اللّه عليه و آله - ؛ و گفتهاند : چون دشمنان بسيار باشند .
« وَ إِنَّ مِنْكُمْ »
1258 اى : من عدادكم ؛ و گفتهاند : اگر از شما در حكم ؛ و گفتهاند : « منكم » بمعنى « فيكم » بوذ .
« لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ »
1259 كلبى گويذ : اين آيت در شأن عبد اللّه ابىّ 1260 سلول و اصحابش منزل شذ . « بطّأ » تأخّر ، فيكون لازما ، اى : تثاقل مرّة بعد اخرى ، و « التّبطئة » 1261 و « الإبطاء » اطالة مدّة العمل ، و بطّأ [ متعدّى ] 1262 نيز ( 167 ) آيذ ، يقول : بطّوء 1263 و بطّأ غيره ، فيكون المفعول من الآية محذوفا .
« فَإِنْ أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ »
پس اگر شما را مصيبتي رسذ - يعنى : هزيمتى - ،
« قالَ »
اى المبطى ، يعنى : گفت درنگ كننده
« قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيداً »
بدرستى كى خذاى - تعالى - بر من نعمت كرد كى من دران معرض با ايشان حاضر نبوذم ، فيصيبني مثل ما أصابهم ، به من رسيذى مثل آنچ بايشان رسيذ
« وَ لَئِنْ أَصابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ »
و اگر بشما رسذ از خذاى - تعالى - ظفرى و غنيمتى
« لَيَقُولَنَّ »
اين مبطى گويذ - بطريق تلهّف 1264 بر آنچ از وى فوت شذ - يعنى : غنيمت - و حسد كى در جسد ايشان مركّب شذ از مؤمنان ، نه از فوت مثوبات درجات جنّات - ،
« كَأَنْ لَمْ تَكُنْ 1265 بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُ مَوَدَّةٌ »
مبطى گويذ آن را كى از غزو تخلّف نموذ و از منافقان و ضعفاء مؤمنان را : كان لم يكن بينكم و بين محمّد مودّة فيخرجكم الى الجهاد فتفوزوا بما فازوا « يا ليتنى كنت معهم فأفوز فوزا ( 168 ) عظيما » يعنى : گوييا ميان شما و محمّد مودّة و محبّت 1266 نبوذ تا شما را بغزو بيرون بردي تا پيروزى يافتنانى 1267 بآنچ ايشان پيروزى يافتند - يعنى : غنيمت ؛ كاشكى با ايشان بوذمى تا پيروزى يافتمى پيروزى يافتنى عظيم .
قوله - تعالى - :
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 76 ]
الَّذِينَ آمَنُوا يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقاتِلُوا أَوْلِياءَ الشَّيْطانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً ( 76 )
آنانك ايمان آوردند كارزار كنند در دين و طاعت خذاى - تعالى - ،
« وَ الَّذِينَ كَفَرُوا »