از بدى و اذيّت شب كه درآيد ، و ماه كه برآيد ) - * -
4 -
وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثاتِ فِي الْعُقَدِ .
و از شرّ ( جادوگران ) و دمندگان در گرهها ! - * -
5 -
وَ مِنْ شَرِّ حاسِدٍ إِذا حَسَدَ .
و از شرّ چشم بدنيّت بدخواه كه بد خواهد و يا از رشك بد بنگرد !
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 113 آيه 0
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ،
نام خداوندى است كه طوق يادش در گردن احباب ، و اشباح مريدان زير شكوه عزّتش خراب ، و بس جگرها كه در آتش دوستى او كباب است و بسا عزيز كه به دل مىسوزد و به تن در عذاب است و بسا مشتاقان كه در باديهء طلب ، در آرزوى يك چكّه آب است ! و از دور پنداشت كه آبست چون رسيد ديد سراب است !
منزلگه عشق تو دل احباب است * در قصّهء عشق تو هزاران باب است
سوره 113 آيه 1
1 -
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ .
آيه . راه همه بندگان آنست كه پيوسته از شرّ بدان و آسيب مكّاران و حسد حسودان و بد افتاد جهان ، استعاذت به خدا مىكنند و به او پناه مىبرند . اين طريقهء عامه مؤمنان است كه ظاهر شرع به كار داشتن و هنگام بلا دست به دعا برداشتن و از حضرت حق عافيت خواستن است .
امّا راه جوانمردان طريقت و ارباب حقيقت ، تسليم و رضا است و گويند : تدبير كار با خداوند كارگذار ، و از راه اعتراض برخيز و او را وكيل و كفيل و كارساز خود دان ، زيرا در هر دل كه تسليم و رضا جمع شد ، تن وى قرين سلامت گشت .
تسليم ، درجهء ذبيح و خليل است كه پسر به تعليم پدر جامهء تسليم پوشيد و فدائى او رسيد و رضا آنست كه بندهاى بر پسند باشى و به هرچه روى دهد خرسند و منتظر قضاى خداوند باشى . و نيز گفتهاند : تسليم آنست كه كار آفريده به آفريدگار بازگذارى !
خود تن به قضا در ده و خود سركش باش * جز آن نَبُوَد كه تو نخواهى ، خوش باش .
سورهء - 114 - ناس - 6 - آيه - مدنى - جزو 30
تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند بخشندهء مهربان .
1 -
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ .
بگو ( اى محمّد ) پناه مىبرم ( فرياد خواهم ) به خداى مردمان « 1 » .
- * -
2 -
مَلِكِ النَّاسِ .
پادشاه مردمان ( خداى يكتا ) - * -
3 -
إِلهِ النَّاسِ .
خداوند مردمان ( خداى يگانه ) - * -
4 -
مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ .
از بد وسواس شيطان خبيث كه پنهانى ( و در خواب ) به دلها مىافكند .
- * -
5 -
الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ .
آنكه وسوسه مىاندازد در دل مردمان ( از ديوها و پرىها ) ! - * -
6 -
مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ .
از شرّ ديوان و پريان و مردمان ( به خدا پناه مىبرم )
هامش
( 1 ) - مفسران نوشتهاند : تكرار پنج بار كلمهء ( ناس ) در اين سوره از باب تكريم آدم است و برخى هريك از آن كلمهء را در مورد طبقات خاص مردم گفتهاند : ناس در آيهء اول شامل كودكان است ( بقرينهء پروردگار ) در آيهء دوم شامل جوانان است ( بقرينهء پادشاه ) در آيهء سوم شامل پيران است ( بقرينهء إله ) و چهارم شامل صالحان است ( بقرينهء شيطان ) و پنجم شامل مفسدان است ( بقرينهء عطف به جن ) .