اى محمّد ، خورشيد رفعت تو بر هركه تافت از تابش او بهرهاى يافت ! چنان كه آدم رفيع به جاه و رفعت تو صفوت يافت ، ادريس به سبب تو مرتبت رياست يافت ، خليل به نسب تو مقام خلّت يافت ، موسى به مهر تو عزّت مكالمت يافت ، عيسى به حاجبى تو تأييد و نصرت يافت .
سپس به مقرّبان حضرت فرمان آمد كه همگى داغ مهر محمّد بر دل نهيد و آتش شوق او در جان زنيد و به رسالت و پيغمبرى او اقرار دهيد ، ما او را در آخر زمان به فيض جود در وجود آورديم و پيشواى جهانيان كرديم و در صدر تخت رسالت نشانديم ، هركه به او ايمان آورد نيكاختر شود و هركه محبّت وى در دل گيرد و در شريعت وى بر استطاعت رود ، امروز از عيب پاك و فردا گناهانش بخشوده شود و جاى او بهشت و شراب او از حوض كوثر و خلعت او ديدار و رضاى خداوند اكبر است .
سورهء - 95 - تين - 8 - آيه - مكى - جزو 30
تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند بخشايندهء مهربان .
1 -
وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ .
سوگند به انجير و زيتون « 1 » - * -
2 -
وَ طُورِ سِينِينَ .
و به كوه طور نيكو .
- * -
3 -
وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ .
و به اين شهر امنوامان ( مكّه ) - * -
4 -
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ .
كه ما مردم را به نيكوتر نگاشتى ( و صورتى ) آفريديم - * -
5 -
ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ .
آنگاه او را ( بهواسطه پيرى ) فروتر از همهء فروتران كرديم - * -
6 -
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ .
جز كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيك كردند پس داراى مزد ناكاستند ! - * -
7 -
فَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ .
پس كيست ( اى محمّد ) در امر دين تو را دروغ زن گيرد ؟ ( پس از آنكه آفرينش آدمى را ديد ) .
- * -
8 -
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحاكِمِينَ .
آيا خداوند استوارترين و راستترين داوران نيست ؟
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 95 آيه 0
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ،
نام خداوندى كه خرد خردمندان در ادراك جلال او خيره شده و آبروى متعزّزان در آب جمال او تيره گشته و فهمهاى خداوند هوش و فطانت از دريافت صفات كمال او عاجز مانده ! خلق عالم جمله جانها بر بيشتر خواهى عشق نهاده و جز حيرت و حسرت نبرده !
اى گشته اسير در بلاى تو آن كس كه زند دم ولاى تو ! * عشّاق جهان همه شده واله در عالم عزّ كبرياى تو !
سوره 95 آيه 1
1 -
وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ .
آيه . خداوند در ابتداى سوره به چهار چيز ( انجير ، زيتون ، كوه طور و شهر مكّه ) سوگند ياد مىكند كه انسان را به نيكوترين صورتى آفريدم ! و او را از ميان مخلوقها برگزيدم ، رقم محبّت بر او كشيدم و شايستهء بساط خويش گردانيدم ، آنگاه مقرّبان حضرت را فرمودم كه پيش تخت او پيشانى بر خاك نهيد ، و بندهوار سجده آريد ! كه خواجه او است و شما چاكرانيد ، دوست او است و شما بندگانيد ! و سوگند به آن چهار چيز ياد فرموده كه :
هامش
( 1 ) - نوشتهاند : علت سوگند به اين دو ميوه آن است كه انجير مانند ميوه بهشت است و زيتون كه روغن گوارا دهد و چوب آن در سوختن دود ندارد و نام دو كوه يكى در شام و ديگرى قدس است .