ذات الريهء
ذات الرية : ورمى است دموى و يا صفراوى كه در ريه به هم رسد .
ذات الصدر
ذات الصدر : ورمى است كه در حجاب قسمت كنندهء سينه به دو نصف از طرفى كه موضوع بر « قص » است به هم مىرسد و اگر بر طرفى كه موضوع بر فقار است باشد و آن را ذات الجنب به اسم عام نامند . و صاحب آن از فم معدهء خود تا ثقبهء منخر ، پندارد كه سوزن فرو مىبرند و نتواند كه سر بالا و پايين كند و بر پشت و پهلو بخوابد و صاحب ذخيره گفته كه ذات الصدر جمع آمدن چرك است در فضاى سينه .
ذات العرض
ذات العرض : ورمى است كه حجاب قاسم صدر كه از جانب قص واقع است از جانب فقرات قفا حادث گردد و صاحب آن وجعى در ميان شانهها دريابد و بر پشت نتواند خوابيد . « 1 »
ذات الجنب
ذات الجنب : در اورام كه در حجب و اغشيه بود و معاليق و عضلات صدر و مايليها افتد و بدانند كه هر ورمى از اين اعضا به اعتبار محل و به اعتبار بساطت و تركيب ، اسمى مخصوص است ، چنانچه ذكر يابد مطابق جمهور .
اگر ورم در غشاى مستبطن اضلاع قدام يا در حجابى كه حاجز است در آلات غذا و آلات تنفس باشد ، ذات الجنب خالص گويند و ذات الجنب صحيح نامند و هرچه عام بود به اغشيهء مستبطنهء خانقه نامند خاصتاً .
و اگر در عضلهها كه فىمابين اضلاع واقعاند باشد ، ذات الجنب غير خالص و غير صحيح و ذات الجنب مغالطه گويند و ورم غشاى مستظهر اضلاع را گويند به همين اسامى خوانند .
و اگر در حجابى كه در باطن اضلاع خلف است باشد ، شوصه نامند و بعضى شوصهء صحيحه ، ذات الجنب صحيح را نيز گويند . و اگر در حجابى كه ميان معده و كبد حائل است
هامش
( 1 ) . همان ، ص 71 .