صنعت آن : پوست هليلهء زرد ، پوست هليلهء كابلى ، هليلهء سياه ، پوست بليله ، آملهء منقى ، از هر يك ، ده مثقال ؛ تربد سفيد ، هفت مثقال ؛ غاريقون هش سفيد ، بسفايج فستقى ، از هر يك ، پنج مثقال ؛ اسطوخودوس ده مثقال ؛ محمودهء مشوى سه مثقال ؛ ربّ السوس ، مصطكى رومى ، از هر يك ، پنج مثقال ؛ عسل مصفا ، سه وزن ادويه به دستور مقرر معجون سازند .
شربتى : دو مثقال تا سه مثقال ، اين معجون در درجهء اول گرم است ، و قوتش تا يك سال باقى است . « 1 »
موم روغن / قيروطى
قيروطى : به فارسى موم روغن نامند و آن شامل مفرد و مركب است ؛ يعنى اعم از آن كه به تنهايى موم را با روغن گداخته خوب در هم نمايند خواه در هاون سنگ و خواه به انگشتان در ظرف نيكو بمالند و به آب سرد مكرر بشويند و يا نشويند و او را قيروطى و موم روغن ساذج نامند و يا به ادويهء ديگر به حسب حاجت و غرض ، تركيب نمايند و آن را قيروطى و موم روغنِ مركب نامند . « 2 »
موم كافورى
موم كافورى : كافور مصنوع از موم است و در قديم كافور مغشوشى بوده است كه بدل كافور مىساخته و مىفروختند .
مخزن الادويه : گفتهاند كه مصنوع آن اكثر از برگ و بيخ درخت موز و چوب درخت كافور با چند دواى ديگر ترتيب مىدهند . « 3 »
كافور مصنوع از موم ؛ به قدر دو درهم و حجر الرخام ، ده درهم و روغن بنفشه ، نيم درهم ؛ و قدرى كافور ترتيب مىدهند .
فرق او با كافور اصلى ، ثقل و چسبندگى مصنوع است و بوى اصلى غير مصنوع شبيه به بوى پوست ليمو و ترنج است . « 4 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 522 .
( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 443 .
( 3 ) . مخزن الادويه ، ص 724 .
( 4 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ؛ تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ذيل ماده « كافور » .