صنعت آن : نيز مثل صنعت عرق برگ بارتنگ است كه برگهاى تازه هر قدر كه خواهند ، از گرد و غبار پاك بشويند و با چهار يا پنج وزن آن ، آب خالص شيرين عرق كشند . « 1 »
عرق بيدمشك / عرق خلاف بلخى / عرق بهرامج
عرق خلاف بلخى : كه بهرامج نيز نامند و به فارسى بيدمشك و در شام شاه بيد گويند .
طبيعت آن : سرد و تر است در اول و جمعى در اول گرم و مايل به خشكى مىدانند و اصلى ندارد .
خواص : محلل و ملطف و مفتح سدهء خفيفهء دماغى و مقوى دل و دماغ حار و مسكن صداع كه از بخار مواد حاره باشد و ملين طبع و معين باه محرورين و مقوى احشا است و مانع صعود بخارات به دماغ و مانع غليان خون .
و گفتهاند كه مضر به شراسيف است .
و مصلح آن : گلاب و در جميع افعال قوى تر از ساير عرق بيد ساده است كه خلاف برى نامند .
صنعت آن : آن است كه گل آن - را كه قبل از برگ برمىآيد - بگيرند هر قدر كه بخواهند و با هشت وزن آن يا زياده [ با ] آب خالص به دستور مقرر عرق كشند .
نكته : بدان كه عرق سنگين غليظ اين - كه آب كم و گل بسيار باشد - نمىماند و زود فاسد مىشود . « 2 »
عرق دارچينى / عرق دارصينى
عرق دارچينى : محلل رياح و مقوى معده و كبد است .
صنعت آن : بگيرند دارچينى سيلانى اعلا و ريزه كنند و سه شبانه روز در پنج شش وزن آن ، آب خالص شيرين بخيسانند ، پس در قرع و انبيق عرق كشند به طور متعارف و سر آن
هامش
( 1 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 349 .
( 2 ) . همان ، ص 349 و 350 .