خواص : آشاميدن طبيخ تازه و خشك برگ و تخم آن جهت پراكنده نمودن رياح و تحليل آنها از جميع اقطار بدن و وجع ظهر و گرده و مثانه و ادرار بول و تسكين مغص و قطع غثيان كه حادث از ايستادن طعام بر معده و جوشيدن آن [ مفيد ] باشد و [ براى ] فواق بلغمى امتلايى [ مفيد است ] . « 1 »
عصاره لحيةالتيس
عصارهء لحيةالتيس : و اين را به فارسى نيز ريش بز گويند و چون بركَنند ، از بيخ آن شيرى سفيد چون شير يتوع ظاهر شود و چون خشك شود چون صمغ البطم و قومى چيزى ديگر دانستهاند . طبع آن در آخر اول سرد است در سوم خشك و قاطع نفث الدم و حيض و اسهال مرارى و دموى و رافع قرحهء امعاء و شش و سحج و ضماد آن مقوى اعضاى ضعيف و فم معده و جگر و قوىتر و بهتر از اقاقيا .
از ورق و گلش تا چهار درم و از عصارهاش از يك مثقال تا دو مثقال .
مصلحش : ماء العسل و بدلش اقاقيا . « 2 »
عصاره افسنتين
عصارهء افسنتين : افسنتين را كوبيده ، آب آن را گرفته در آفتاب خشك كنند .
خواص : در جميع افعال قوىتر از افسنتين است . « 3 »
عصاره انجبار
عصارهء انجبار : عصارهء آن در اكثر افعال قوىتر از پوست و بيخ آن است .
طريق گرفتن عصارهء آن ، آن است كه بگيرند پوست بيخ تازهء آن را و بكوبند و آب آن را بگيرند و در طبق سفالى كنند و در آفتاب گذارند و شبها در زير سقف كه شبنم آن را
هامش
( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) : ذيل ماده « شبت » .
( 2 ) . محمد صالح هروى ، قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 214 .
( 3 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مخزن الادويه ، ص 149 ، مادهء « افسنتين » .