كوفته و به هم سرشته ضماد كردن مفيد است . و تخم آن و حلبه و تخم خطمى و بابونه ، از هريك يك مشت بكوبند و بپزند تا چون عصيده شود ضماد كنند و بايد كه هر روز سه بار از اين ضمادها هرچه اختيار افتد تازه همى كنند تا زود پخته شود و به آب گرم تكميد لازم دارند . اگر ورم افتد ، آنچه در اين فصل مذكور است به كار دارند بهحسب حاجت .
[ 803 ]
فصل [ چهارم ] : اندر سخت شدن پستان و غدد آن
« 1 » نخست ، روغن بنفشه و زردهء بيضهء مرغ طلا كنند و موم در روغن زيت بگدازند و با زهرهء گاو آميزند و طلا نمايند . و گاه باشد كه حاجت آيد كه قطران با وى آميزند و در وى سركه برنهادن سود دارد . و برگ مازو كوفته برنهادن مفيد است . و بهر تليين تعقّد ، استعمال مرطّبات و شحومات مفيد است . و اين تعقد ، هنگام بلوغ اكثر مىشود .
[ 804 ] فصل [ پنجم ] : در كوفته شدن « 2 » پستان
بدان كه گاه باشد كه گوشت پستان كوفته شود ؛ پس اگر امر ضعيف باشد ، دانه مويز و ماش بكوبند و به آب برگ سرو يا به آب آس بسرشند و ضماد نمايند . و اگر به سبب كوفتگى آماس افتاده باشد ، آنچه بهر آماس گفته شد بهحسب حاجت به كار برند و تضميد به ماش و دانهء مويز اندر ابتدا است تا عضو را قوت مىدهد و ماده را ردع كند . و چون از ابتدا درگذرد ، هرچه در خورد وقت باشد ، به عمل توان آورد .
هامش
( 1 ) . قاموس القانون :Sclerosis of mamma ; mammary sclerosis ; mammary scirrhus. ( 2 ) . قاموس القانون :Contusion ; bruise.