[ 786 ]
باب [ يازدهم ] : در امراض ثدى يعنى پستان
[ 787 ] بايد دانست كه هنگام بلوغ ، در پستان تعقد پديد مىآيد در مردان و زنان ؛ پس ، از آن مردان به واسطه استيلاى حرارت كه لازمه مزاج ايشان است تحليل مىرود و از آن زنان ، به سبب كثرت مادهء طمثيّه و ضعف حرارت كه خاصه ايشان است روز به روز بيشتر مىگردد تا مصدر رزق ضايع باشد و مسكن حرارت سينه و ارواح .
پوشيده نماند كه شير و منى و خون ، هرچند به صورت مخالفت دارند ، امّا اسباب تولد هر سه يكسان است ؛ زيرا كه فى الحقيقت ، شير و منى خون است كه در اين امكنه مستحيل بدين صور مىگردد . و در مزاج شير ، اطبا را خلاف است : بعضى برآنند كه گرم و تر است همچون خون . و بعضى گويند سردتر است . و بعضى معتدل دانند .
اين باب ، مشتمل است بر هفت فصل :