[ 605 ]
فصل [ چهاردهم ] : در قرحه و ناصور
« 1 » ناصور ، عبارت است از قرح عنيفه و دير مانده كه انبوبه مانند در گوشت نفوذ كرده باشد و زرداب از وى بپالايد . و قرحه ، تفرق الاتصال [ است ] كه در گوشت افتد و متقيّح گردد ؛ پس اگر بىآماس و تغير [ و ] عفونت باشد ، قرحه ساذج گويند ؛ و گرنه خبثيه گويند .
مقدمهء اول : در قرحه : و علاجش همان است كه در قلاع ذكر يافته ؛ پس اگر قرحه قوى و كثير الرطوبت باشد ، ادويه نيز قوى التجفيف به كار برند . و اگر ضعيف بود ، نيز به حسب وى استعمال نمايند ؛ ليكن اگر قرحه تعفن گرفته باشد ، به معالجهء آكلة الفم رجوع بايد كرد ؛ يعنى سركهء كهنه و فلدفيون به عمل آرند تا گوشت گنده فانى شود ؛ پس مازو و مرّ و مانند آن ادويه قابضه بر وى نهند تا گوشت نو برويد . و اين مبحث ، به تفصيل در امراض دهان ضبط يافته .
مقدمهء دوم : در ناصور : علاجش نيز قريب به علاج آكله است . و باشد كه به داغ احتياج افتد . و طريق داغ آن است كه : بر يك طرف ميل ، صوف پيچند و آن [ را ] در روغن كه به غايت گرم ساخته باشند درآرند ، پس بر گوشت فاسد گذارند تا همگى بسوزد و رطوبتى كه مانع التحام است خشك شود .
هامش
( 1 ) . قاموس القانون :Gum ulcers ; gingival ulcers.