[ 4137 ]
قزدير :
رصاص ابيض است .
[ 4138 ]
قز :
اسم كرم ابريشم است .
[ 4139 ]
قزلاق :
اسم تركى قنبره است .
[ 4140 ]
قزل :
به كسر اوّل و ثانى ، اسم تركى ذهب است .
[ 4141 ]
قسط :
بيخى است شبيه به بيخ لفاح و از نواحى هند خيزد . نباتش مفروش و بىساق و برگش عريض و سه قسم مىباشد : يكى شيرين و سبك و سفيد و با عطريت و قسط بحرى و عربى نامند . قسمى مايل به سياهى و سبك و سطبر و كم بوى و تلخ و او را قسط هندى گويند . قسمى مايل به سرخى و سنگين و در وزن ، شبيه به چوب شمشاد و خوشبوى و بىتلخى است و از مطلق او ، مراد ، قسط شيرين است و بهترين او سفيد تازه كرم نخورده است كه اندك زبان را بگزد و قوتش تا چهار سال باقى است و فرق در ميان او و راسن - كه قسط شامى نامند - ، عدم عطريت راسن است و عدم گزندگى زبان و صلابت آن .
در سوم ، گرم و خشك و مدرّ بول و حيض و جاذب خلط از عمق بدن و ترياق سموم حيوانى و مفتّح سدّه جگر و قاطع اخلاط غليظه و لزجه و مبهى و كشندهء اقسام كرم معده و جهت درد رحم و درد سينه و شكافتگى عضل و تقويت معده و جگر و دردهاى مزمنهء دماغى و معده و عضلات و مفاصل و تحليل رياح و اخراج سنگ گرده و با سكنجبين جهت تب ربع و با عسل جهت ربو و ضيق النفس و سرفهء كهنه و يرقان و علل سپرز و استسقاء و تشنج و كزاز و رعشه و خدر ، نافع و بخور او قاتل جنين و رافع و با و زكام و ضماد او جهت كلف و عرق النسا و دردهاى بارده و با روغن زيتون جهت رفع لرز و فالج و استرخاء و درد گوش و سعوط او جهت درد سر مزمن و ذرور او جهت قروح رطبه ، مفيد و فرزجهء او مدرّ حيض و قاتل جنين و طلاى او با سركه و قطران و عسل جهت داء الثعلب و نمش ، نافع .
مضرّ مثانه و مصلحش گل انگبين و مضرّ ريه و مصلح آن انيسون و قدر شربتش يك درهم و بدلش نصف وزن او عاقرقرحا است .
روغن قسط سادج كه قسط تلخ رابه قدر چهل مثقال نيم كوب كرده ، يك شبانه روز در شراب خيسانيده ، با چهار صد مثقال روغن زيتون بجوشانند تا شراب سوخته روغن بماند ، گرم و خشك و محلّل قوى و رافع برودت معده و جگر و لرزتبهاى بلغمى و سوداوى