[ 588 ]
انولا :
به هندى اسم آملج است .
[ 589 ]
اندرجو :
به هندى لسان العصافير است .
[ 590 ]
اوز :
اسم جنس مرغابى است . و گويند مراد از آن ، نوع كبير اوست .
مجموع آن ، تا دوّم ، گرم و تا آخرِ دوّم ، تر و مسمِّن و غليظ الغذاء و دير هضم و در مبرود ، محرِّك باهاند . و هرگاه با ادويه حارّه بپزند ، بهتر است و آبكامه و آب انار ، مصلح اوست . و طلاى مغز سر او جهت ورم مقعد ، آزموده است . و پيهء او جهت صلابات و شقاق مقعد و جلد و تقشر جلد و داء الثعلب و حيه و جهت رفع اذيت آبى كه در گوش رفته باشد ، و با آرد باقلا جهت ورم پستان ، بالخاصية مفيد . و زردهء تخم او جهت افزونى عقل . و قطور او با روغن زيتون نيم گرم كرده در رحم ، جهت رفع احتباس حيض ، نافع و گوشت او كه مهرا پخته باشد ، جهت التيام فتوق و زياده كردن پيه گرده و ريزانيدن سنگ گرده و مثانه ، مؤثر .
مؤلف جامع الادويه گويد كه خون او را چون با آب نمك بنوشند ، جهت درد مثانه و حصات ، بسيار نافع . و پوست تخم او مسحوقا جهت اسهال دموى ، بهترين ادويه . [ و بيضه ] و زبل او جهت سرفهء خشك ، مفيد است .
[ 591 ]
اونوما :
به يونانى به معنى مسقط الاجنه است و آن ، نوعى از ابو خلسا است كه هوجويه نامند . و برگش دراز و باريك تر و نرم تر از هوجويه و بىگل و بىساق و بىثمر و مايل به سياهى .
به غايت گرم و تند و تلخ و با سميت و خوردن او خطرناك . و طلاى او ، محلّل مواد غليظه . و گويند ثمن درهم او جهت عسر الولادة ، نافع است .
[ 592 ]
اوافينوس :
به لغت يونانى به معنى حدقى است ؛ چه گل او شبيه به نرگس و بسيار كوچك و انبوه و بنفش و اندرونش زرد و برگش شبيه به برگ گندنا و ساقش به قدر شبرى و به سطبرى انگشت و نورانى مثل شمع و بيخش شبيه به پياز نرگس . و گويند در شام و مصر ، بسيار است و در شب مىدرخشد .
در اوّل ، سرد و در يبوست و رطوبت ، معتدل و تخمش در حرارت ، معتدل و در سوم ، خشك و جهت اسهال مزمن ، گويند مجرب است . و جهت يرقان زرد و سياه نافع .
قدر شربتش تا ده درهم .