اگر بيمار نازپرورده باشد و بيهوده اظهار التهاب و رنجورى كند و هوا گرم باشد ، در هر شامگاه برايش ده درم تمر هندى پاك شده و بيست آلو خشك و پرگوشت با دو رطل آب ، بپزيد بهگونهاى كه آنها همه له شوند و خوب آميخته شوند سپس ده درم شكر تبرزد بر آن آميخته بيفزاييد و هنگام خواب به او بخورانيد . هنگامى كه روز آمد و خورشيد برخاست به او آبجو فراوان بنوشانيد و او را وادار نماييد كه در جايى خوش آب و هوا بماند تا خورده شدهها ، گواريده شوند . سبزىهاى سردىزا و نوشابههاى بىالكل كه داراى مزهى ترش و شيرين ( ملس ) اند به او بخورانيد و از خوراك اسفيدبا ( شوربا ) او را بپرهيزانيد و او را وادار كنيد كه مغز خيار و خيار چنبر بخورد و آب كدو و آب خربزهى هندى در فاصله نوبتهاى تب بنوشد و به ايشان شربت گلاب و سكنجبين شكرى كه با آميختگى تن او مناسب است ، بنوشانيد .
بايد به اندازهى دماى تب توجه خود را بيش از اندازه به سرد كردن و آرام فرونشاندن آن بگذاريد . اگر پسماندهها بطور طبيعى روزى دو تا سه بار بيرون روند ديگر به او آب آلو ندهيد ، ولى ديگر كارهاى درمانى را براى او انجام بدهيد . بجاى آب آلو هر شب آب انار ملس با لعاب تخم اسفرزه به او بنوشانيد . شبانگاه و هنگامى كه درون شكم از خوراك تهى شده روى جگر پارچهى خيسانده در گلاب و صندل بگذاريد . تا آنجا كه مىتواند گاه خوراك او را دور از آغاز نوبت تب او قرار بدهيد . سه ساعت و دستكم دو ساعت پيش از آن زمان برنامهى خوراك خوردن او را قرار بدهيد .
پس از فروكش كردن تب ، وى را از هر چيز گرمازا بازداريد و شبها او را در جاى خنك بگذاريد .
اگر نشانههاى برافروختگى و بالا رفتن دماى تن را ديديد آب خربزه هندى يا كدو يا خيار يا لعاب تخم اسفرزه با آب انار و نوشابهى گلاب را بيشتر به او بنوشانيد و آبجو برايش فراهم سازيد . اگر روز بلند بود و خوراك روزانه كم بود تا شب نبايد بر آن چيزى بيفزاييد و قرص كافور در پگاه هر روز دو ساعت و دستكم يك ساعت پيش از نوشيدن آبجو يا سكنجبين ساده شكرى به او دهيد .
اگر تب از بيمار دور شد و ديگر در نوبت خود باز نيامد پس از آن پرهيز خوراكى را در سه روز دنبال كنيد و به او گوشت جوجه و گوسفند بخورانيد . او را از آبتنى و
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 524
مساهمون: محمد بن زكريا الرازي
ص٥٢٤