بدرازا كشد و به درمان آن پيروز نشود و بيمار نيز گله از درد پايين ناف داشته باشد به تنقيهها پناه ببريد .
تنقيهى بازدارنده :
مشتى گاورس پوستكنده و أرز پوستكنده و عدس پوستكنده و گل سرخ خشك و گلنار و جفت بلوط « 1 » با سه رطل آب مىپزند تا يك رطل بماند و صاف مىكنند ، سپس يك مثقال سفيداج ( سفيدآب ) سربى و يك مثقال خاكستر كاغذ يا خاكستر بردى ( پيز ) و نيم درم گل ارمنى و زردهى خشك شدهى تخممرغ آبپز و نيم وقيه روغن خام گل سرخ همه را با آب پخته ، به آن مىافزايند و يك يا دو بار با آن بيمار را تنقيه مىكنند . اگر بيمارى زخم روده به درازا كشد و در آن خون نباشد بلكه در آن تراشههايى سپيد ديده شود از داروى ويژه گنديدگى در بخش خوب كردن لثه گنديده ( عفونى ) گزاره شد ، دو مثقال برمىگيرند و در داروى آبپز شده گزاره شده ، مىافزايند و با آن يك يا دو بار او را تنقيه مىكنند . اگر پس از تنقيه به سوزشى دچار شد ، وى را با روغن گل سرخ ولرم تنقيه كنيد . اگر دچار سوزشى نشد از آن دارو در تنقيه بيشتر بيفزاييد و چندين بار انجام بدهيد تا به خواست خدا بهبود يابد .
مرهمى براى شكمروش :
با اين خمير شكم را خوب مالش دهيد . در صورتى كه شكمروش بسيار باشد و نيروى بيمار را فرواندازد ، اين گزاره را به كار بريد . سك ، اقاقيا ، سعد ، مرّ ، كندر ، جوز السرو « 2 » با شراب كهنه و آب به ، گرد مىآوريد و روى شكم مىماليد و گاهى به آن نان خشكه شامى مىافزاييد . و اگر دما بالا باشد ، با دو صندل سپيد و سرخ ، گل سرخ ، گل ارمنى ، فوفل ، مازو ، و نان خشك با آب سيب و به و آس مىماليد .
اگر بيمار دچار اسهال خونى شده باشد . و بسيار به آبريزگاه رود ، بىآنكه پسماندهاى از او بيرون آيد . اين شياف را براى او به كار ببريد كه در فروكش كردن اسهال خونى كارآرايى شگفتى دارد .
گزارهى شيافى براى جلوگيرى از اسهال خونى :
كندر ، زعفران ، حضض ، صمغ ، به اندازهاى برابر از هركدام يك درم و ترياك دو درم از آن به اندازهاى نازك درآورند كه بتوانند آن را به خود برگيرند و در سوراخ نشستنگاه بگذارند .
هامش
( 1 ) . جفت بلوط : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . جوز السرو : ن . ك نمايه داروهاى تكى