تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 484

مساهمون:

ص٤٨٤
( خورشت‌هاى و ترشىها ) شور و تند به او بخورانند و اگر به همراه آن ، پس‌مانده‌ى بد بو و خونابه‌اى و بلغمى نباشد به بيمار شراب ناب نيرومند و كندرى و هرچه به مانند آن است ، بدهند ، كه براى گرم كردن و خشك كردن شكمبه سودمند مىباشد .

جوارشن كندرى :

كندر ده درم ، فلفل ، نانخواه ، سنبل ، كاشم ، انيسون و شونيز ، از هر كدام دو درم و گلنار ده درم و عسل كف برگرفته به اندازه‌ى خمير كردن آنها برمىگيرند و مىخورانند و آن شكمبه را بسيار خوب گرم و خشك مىكند . آب دانه‌ها كه در بخش قولنج ياد شده به همراه شراب ناب به بيمار بنوشانند . اگر پيخال سفت نباشد ، بلكه آبكى و سفيد و به همراه آن نشانه‌هاى سستى جگر باشد ، بايد به بيمار كندرى و حب گرم‌كننده‌ى جگر و خميرشده‌ى ريم پودنه‌اى بدهند .

گزاره‌ى خميرشده‌ى ريم پودنه‌اى :

برگ سداب ، پودنه‌ى خشك ، فلفل ، نانخواه ، كراويا ، كاشم ، زنگبيل ، دارچين و دارفلفل به يك اندازه ، با عسل خمير مىكنند و ديگر داروهايى كه در بخش جگر براى گرم كردن و نيروبخشى آن ياد كرديم به بيمار داده مىشود اگر به همراه آن ، نشانه‌هاى سستى جگر نباشد و پيخال سپيد و آبكى باشد و با آن سنگينى در شكمبه احساس گردد به بيمار پودر دانه‌ى انار مىدهند .

گزاره‌ى پودر دانه‌ى انار :

دانه‌ى انار ترش كمى آب‌پز شده و نرم شده همچون سرمه يك‌صد درم و كراويا در سركه خوابانده و سپس جوشانده و خشك شده بيست درم و گشنيز خيسانده در سركه و سپس جوشانده و خشك شده به مانند آن و سماق و خرنوب نبطى و گلنار از هركدام ده درم خوب بسايند و بهم بيآميزند و با داروى خوزى به كار برند .

داروى خوزى :

دانه‌ى كشمش را همچون سرمه مىكوبند و نيم رطل آن را مىگيرند و دانه‌ى آس را همچون سرمه نرم مىكنند . نيم رطل خرنوب نبطى ، گلنار ، كندر ، كزمازك و نانخواه از هركدام ده درم با عسل ( شيره ) نى نيشكر يا عسل خوب كف برگرفته به كار مىبرند اگر پس‌مانده برنگ زرد باشد و در نشستنگاه سوزش پديد آورد و بيمار دچار تشنگى و تب شده باشد به او قرص تباشير بازدارنده و آب تلخان جو مىدهند .

قرص تباشير :

گل سرخ و تباشير از هركدام ده درم تخم ترشك پنج درم و سماق پاك كرده به اندازه‌ى آن و گلنار دو درم و صمغ عربى همانند آن به اندازه‌ى دو درم قرص