اسطوخودس : روانكنندهى تلخآب و نرمكنندهى آن است . اندازهى خوراكى آن دو تا سه درم و نياز به آمادهسازى ويژهاى ندارد ، چنانچه با سكنجبين به كار رود ، بهتر است .
افتيمون ( زيرهى رومى ) : روانكنندهى تلخآب است و اندازهى خوراكى آن چهار تا شش درم بوده و نياز به آمادهسازى ندارد اگر با سكنجبين خورده شود بهتر است .
سنا « 1 » و شاهتره : روانكنندهى آميختگىهاى سوخته است و براى گرى و خارش خوب است و اندازهى خوراكى آن چهار تا هفت درم مىباشد .
هليله زرد : روانكنندهى زردآب و نمورىهاست و اندازهى كاربردى آن ده تا بيست درم مىباشد
فلوس و ترنجبين و بنفشهى « 2 » خشك و آلو و تمر هندى : به جهت كم بودن پيشآمدهاى بد آنها نيازى به سخن گفتن دربارهى آنها نيست به آسانى زردآب را روان و رودهها را پاك و درخشان مىكند و چنانچه در رودهها و شكمبه پسماندههايى باشد آنها را مىراند .
آنچه در اين بخش ياد كرديم بسنده است . زيرا پيش از اين همهى روانكنندهها را نام برديم ديگر نياز به ياد كردن دوباره آنها نمىباشد .
نمونهاى از داروهاى تركيبى روانكننده :
اگر از هركدام داروهايى كه تركيب كردن آنها خواسته شده است ، به اندازهى يك بار كاربردى آنها برگرفته مىشود سپس براى حالت تركيب آن اگر چهار تا باشد چهار تا و اگر پنج تا ، پنج بخش برداشته مىشود . همچون تركيبى كه بخواهيم از سقمونيا و صبر و غاريقون و پيهى حنظل ساخته شود . ازاينرو براى چنين تركيبى سه درم صبر ، نيم درم پيهى حنظل و يك سوم درم غاريقون و يك سوم درم سقمونيا از همهى آنها يك درم است برگرفته مىشود كه برابر با يك چهارم همگى آنهاست .
ما در خيلى از جاها دانهها و خميرهايى را براى كسى كه خوردن پختنىها برايش سخت باشد ، ياد كردهايم كه جاى اين پختنىها را مىگيرد . ازاينرو ما بايد از دانه يا
هامش
( 1 ) . سنا : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . بنفسج : بنفشه ، ن . ك نمايه داروهاى تكى