بخورانند و نوشابهى گياهى بيآشامانند . چنانچه زادن سختتر شد و جاى نگرانى براى تندرستى او ( مادر ) پديدار گشت بايد يك رطل آب شنبليد و خرماى پخته و اندكى روغن بادام بر آن چكانيده شده را در دو يا سه بار به او دهند تا سبب حال بهم خوردگى او نشود و سپس افشرهى سداب و قرص « مرّ » به او داده شود .
اگر زايمان بر او سخت شود از حلتيت ( انگزه ) و گاوشير ( جاوشير ) و قنه به وزن دو درم يكسان به كار برند ، چنانچه مريض سختى نكشيده باشد و از بوى آن بدش بيايد يك مثقال « غاليه » « 1 » در نوشابه گياهى ريخته و به او بدهند تا بيآشامد و با آب گوشت و شراب و خوشبوكنندهها نيرومند شود . چنانچه جفت « 2 » بجا ماند ، زائو را بايد در آب كندس فروبرند و بينى او را بگيرند تا جفت پايين بيآيد و گرنه داروهاى ياد شده را دوباره براى او بايد به كار ببرند و نيز با « مرّ » و گاوشير و بارزد و گوگرد وى را بخور دهند .
فندق را با زردآب گاو خمير كنند و يكى پس از ديگرى در آتشدان در زير تشتى سوراخ شده ، روى آتش قرار دهند و روى آن سوراخ فراهم شده واژن زائو را بگذارند كه بخور بيرون آمده از آن رويان مرده را بيرون بياندازد . اين روش در مورد رويان مرده و بىتكان و رويان پرجنبش و پرتكان و رويانى كه هنگام زادن آن است ، به كار مىرود .
چنانچه زائو پس از زايمان خونريزى زيادى داشته باشد و سبب فروافتادن نيروى او گردد بايد با آنچه در بخش جلوگيرى از خون ماهانه گفتيم ، درمان كند و با آب گوشت و شراب و خوشبوها خود را نيرومند سازد . چنانچه خونريزى نداشته يا خونروى او اندك باشد بايد با بخورهايى كه پيش از اين ياد كرديم ، بخور دهد از آنها با روشى كه در بخش افزايش خون ماهانه گفتيم درمان نمايد .
اين روش را بعنوان شياف نيز به كار برد ، و هرگز آن را كنار نگذارد و كوچك نشمارد مگر آنكه بيمار ناتوان و نزار باشد كه چهبسا بيمارىهاى سخت و بدى برايش پديد آورد . پزشكان ( ماما ) مىگويند از چيزهايى كه زايمان را آسان مىسازد يكى گذاشتن گندآب برگرفته از چاههاى كهنه روى ناف و پيرامون تهيگاه باردار مىباشد .
هامش
( 1 ) . غاليه : بوى خوشى است برگرفته از مشك و عنبر است ( دهخدا )
( 2 ) . مشيمه : جفت