تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 132

مساهمون:

ص١٣٢
بود آوا رسا و بيرون راندن پس‌مانده و گرم شدن سر ناچيز يا نخواهد بود و چنانچه ( آميزه ) نمور باشد ويژگىهاى آن ز آن‌سوست . نشانه‌هاى آميزه‌هاى تركيبى به ويژگى هر يك از جزوهاى برگرفته شده در تركيب است .

شناخت آميزه‌ى شكمبه :

چنانچه شكمبه آميزه‌ى گرم داشته باشد . گوارش ( خوراك ) بيش از اشتها خواهد بود و در آن خوراكىهاى زودگوار مانند گوشت پرندگان و بزغاله تباه مىشود و خوراكىهاى سفت ( ديرگوار ) مانند گوشت گاو و هليم ( هريسه ) « 1 » نيكو گواريده مىشود و تشنگى افزايش مىيابد و شخص نمىتواند جلوى خوردن خود را بگيرد و بر اثر آن شخص دچار سردرد و سرگيجه شده و بسيار خشمگين مىشود . اگر ( آميزه ) سرد باشد نشانه‌ى آن ز آن‌سوست ، پس اشتهاى او بيش از اندازه‌ى گواريدنش است و فرد خوش‌خوراك است و سبب تباهى خوراكىهاى سنگين مىشود . بوى آروغ در هنگام تباهى خوراك در شكمبه ، ترش است ولى در آميزه‌ى گرم هنگام تباهى خوراك در شكمبه ، بوى دود مانندى دارد . اشتهاى بيشتر بخ خوراكىهاى سرد دارد و در پرخورى آن زيان مىبيند . اگر شكمبه آميزه‌ى نمور داشته باشد ، تشنگى كم و پيخال نمناك مىشود و دل بهم‌خوردگى و بالا آوردن زودتر به او روى مىآورد ، سرگيجه و سرگشتگى ( سدر ) « 2 » و تارى چشم در او بسيار نمايان مىشود . اگر آميزه خشك باشد ز آن‌سوى اين ويژگىهاست : تشنگى افزايش و پيخال خشك و هنگامى كه گواريدن شكمبه كند مىشود پايين رفتنش نيز سخت مىگردد و اشتهاى او كم و نيز راستين نخواهد بود . اگر ز آن‌سوى آن باشد اشتهايش بسيار خواهد بود . چنانچه آدمى در يك بار خوردن ، پرخورى برايش سنگينى پيش آورد ، بهتر است ، آن اندازه خوردن را در چندين بار بخش كند ، چون ديگر گرفتار سنگينى نخواهد شد . انجام
هامش
( 1 ) . هريسه : ن . ك « هريسه » نمايه خوراكىها ( 2 ) . سدر : ن . ك « سدر » نمايه واژگان
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 132 | محمد بن زكريا الرازي / حازم بكرى صديقى