نمك اندرانى « 1 » سائيده بمانند سورمه دو درهم ،
زاج دو درهم « 2 »
بايد اين مخلوط را بر بدن مريض بمالند و مدت يك ساعت بر اين حال صبر كنند و سعى نمايند كه اين ماده بمواضع زخمدار و خراشيده نرسد كه سخت آن را مىگزد .
سپس بايد بدن بيمار را با آبى كه در آن آمله « 3 » و كزمازك « 4 » و برگ مورد « 5 » و پوست انار جوشانيده شده باشد بشويند .
اگر آبلهها خوب خشك شدند كه مطلوب حاصل است ، و الا بايد گل خوزستانى « 6 » سفيد يا گل سفيد يا هر گل ديگرى كه سرخ نباشد با يكدهم نمك اندرانى و يكدهم زاج گرفت و بر بدن مريض طلا كنند و يك ساعت يا دو ساعت بگذارند و آن را بشويند و در دنباله اين مطلب فصل ديگرى در كندن خشك ريشه و پوششهاى خشك آبله است .
هامش
( 1 ) - نمك اندرانى - گفتهاند اندرانى منسوب به دهى است در خاك حلب بنام اندر و نزديك درياچه نمك . ابن سينا مىگويد نمك دارانى منسوب به داران كه نام كوهى است .
محمد بن يوسف هروى در كتاب بحر الجواهر گويد اندران قريهايست در خاك يمن ( حاشيه صفحه 53 آبله و سرخك چاپ بيروت سال 1872 ميلادى ) . توضيحا اضافه مىنمايد نمك اندرانى نمكى است كه در زبان عامه نمك تركى گويند .
( 2 ) - زاج همان است كه در فرانسهAlunگويند .
زاج نزد قدما به چند نوع آمده است :
زاج سبز يا زاج قبرس - سولفات آهن -Sulfate de ferياCouperose verteيا زاج حاجى طرخانى ،
زاج سياه -Vitriol de Fer،
زاج سفيد -Couperose blanche.
از نظر شيميائى زاج سولفات مضاعف آلومينيوم و پطاس است .
( 3 ) - املج -Mirobolans emblique.
( 4 ) - كزمازك ، كزمازاك ، كزمازق و كزمازج ، بار درخت گز است و به عربى حب الائل گويند .Tamarix Mannifera.
( 5 ) - آس -Myrte. حب الاس - دانه مورد .
( 6 ) - منسوب به خوزستان كه يك نوع گل رس مىباشد .