اما ترشيهائى نافع عبارتند از آنها كه قابض « 1 » باشند بمانند غوره و سماق « 2 » و ريواس و سيب و به و انار ترش و موادى كه خون را غليظ كند و اين اثر در ذات آنهاست مثل عناب « 3 » و عدس و كلم و گشنيز « 4 » و كاهو و خشخاش و كاسنى « 5 » و تاجريزى « 6 » و طباشير « 7 » و اسفرزه « 8 » و كافور .
دستورى ( نسخهاى ) كه فوران خون را تسكين مىدهد و در تبها و التهاب كبد و سوزش صفرا نافع مىباشد بدين شرح است :
هامش
( 1 ) - قابض يا جمعكننده مزاج -Astringent.
( 2 ) - كه معادل آن در فرانسهSumac , Rhusاست .
( 3 ) -Jujube( 4 ) -Coriandre( 5 ) - كه عربى آن هندباء و فرانسهء آنChicore ? eاست . از جمله گياهانى بوده كه در طب قديم مورد استعمال فراوان داشته است .
عدهاى از اطباء اسلامى را رسالاتى درباره خواص اين گياه است . من جمله ابن سينا را رسالهاى مستقل درباره خواص و موارد استعمال اين گياه تحت عنوان « الهندباء » يا « رساله الهندباء » دارد كه بسيار جالب است .
( 6 ) -Morelle( 7 ) - طباشير يا تباشير . طباشير از داروهائى بوده كه در قديم بسيار استعمال داشته ، و آن بر چند قسم است :
الف ) طباشير قمى -, Hallyosit - Orsawisiteيا طباشير محلاتى ،
ب ) طباشير هندى -, Bambouج ) طباشير فرنگى -, Magne ? sieد ] طباشير فرنگى مكلس, Magne ? sie calcine ? e( اقتباس از كتاب لغت شليمر ) ،
( 8 ) -, Herbe aux puces