بايد مزاج و طبيعت آنان را هر موقع كه احتياج باشد با آب آلو و شكر و آب پنير و شكر نرم نگاهداشت . آنان را بايد از خوردن انجير و انگور برحذر داشت ، به جهت آنكه انجير خاصيتى دارد كه توليد دانه در بدن نموده و فضولات داخل را به ظاهر بدن آورده و خون را از نفخ و باد پر و آن را مستعد جوشش و غليان مىنمايد .
اگر هوا بد و عفونى وبائى بود بايد صورت مريض را با آب صندل « 1 » و كافور « 2 » شست و بطور دائم آنها را جلوى بينى بيمار نگاهداشت « 3 » كه به اين تدبير در مواقع فساد هوا و شيوع بيمارى نفع زيادى دارد .
اما شيرخواران متجاوز از پنج ماه كه بدن آنها تر و تازه و سفيد و سرخ باشد ، بايد حجامتشان كرد « 4 » و زنى كه به آنها شير مىدهد به دستورهائى كه داديم بايد عمل نمايد .
اطفالى كه نانخور شدهاند در مورد آنها نيز به دستورهائى كه گفتيم به قدر امكان بايد عمل نمود .
اينك داروهائى كه خون را غليظ كرده و خنك مىنمايد و مانع از فوران و تعفن آن مىگردد بيان مىنمائيم :
بايد از تمام مواد ترش مثل سركه و دوغ بسيار ترش « 5 » كه عبارت از آب رقيق تلخى كه روى ماست تازه اگر در آفتاب گذارند پيدا مىشود و ترشى ترنج پرهيز كرد ،
هامش
( 1 ) - صندل -Santal.
( 2 ) - كافور -Camphre( 3 ) - عجب دستور صحيح و متقنى است ، چرا كه با اين عمل ضد عفونى نمودن سوراخهاى بينى و بالنتيجه مجارى فوقانى تنفسى كه اثر آن بر روى آلات تنفسى بيمار دارد مجرى مىگردد و بدون كم و كاست دستور هزار و صد سال پزشك نامدار ايران در اين مورد يعنى ضد عفونى نمودن بينى با دستورهاى امروزى هيچ تفاوتى ندارد .
( 4 ) - مقصود مادر يا دايه است .
( 5 ) - توضيح مربوط به دوغ بسيار ترش از اصل كتاب و گفته رازى است .