شش آورد ؛ و از غبار حذر كند ، خصوصا غبار آرد كه هيچچيز زيانكارتر از وى نيست بر راه گذر نفس .
[ مقالت چهارم در ياد كردن بعضى از شرابها و معجونها و داروهاى سبك و مختصر كه در حفظ صحّت به كار آيد و ذكر آنچه قوّت مردى را سود دارد ] « 1 »
عسل و فانيد و باديان تر و برگ لبلاب و برگ كاهو و جو تر كرده داده باشند ، در ديگ سنگين پاك كنند و بر آتش نهند و پارهاى چوب انجير در وى افكنند و به آتش نرم بجوشانند تا سر پيدا كند و بعد از آن آتش فروگيرد و بيست درم سكنجبين بزورى بر وى زنند و به خرقهء سطبر بپالايند و آب آن بگيرند . پس بگيرند هليلهء زرد كابلى و هليلهء سياه ، از هر يكى دو درم ، افيون سه درم ، بسفايج دو درم ، هر سه را بكوبند و ببيزند و به دو سه كرّت باز دهان افكند قدرى ، و صد درم از اين آب بر سر بازخورند ، اسهال كند بىرنج .
و اگر اين شراب با سكنجبين ساده در شكر يك هفته بخورند و هر بامداد چهل درم پنير آب و بيست درم شكر و سكنجبين ، جگر و يرقان را سود دارد و رنگ روى صاف كند و همهء تن را قوّت دهد ؛ و سودهء أو خون سوخته را فرود آورد و تلخ باشد .
صفت سكنجبين بزورى : پوست بيخ كرفس ، پوست بيخ رازيانه ، از هر يكى پنج درم ، تخم كاسنى سه درم ، در يك كاسه سركهء انگورى كهنه دو سه
هامش
( 1 ) - به قياس سياق متن و فهرست مقدمهء رساله افزوده شد .