جاى ديگر گويد كه هركس فضلهها در تن أو گرد آمده باشد ، بايد كه در فصل بهار تن را پاك كند ، پيش از آنكه خلطها در زمستان در تن جمع شده باشد ، گداخته شود و به اعضاى رئيسه رسد و بيمارىها آورد .
امّا فصد ، هركس اندام أو ما دام باشد و گونهء أو سرخ و رگهاى أو فراخ ، بدين طريق فصد بايد كرد و دفع زكام و سرسام و صداع مىكند و از دود و غبار و بوىهاى ناخوش احتراز نمايد و از اندوه و انديشههاى دور و خيالات نامعلوم پرهيزد تا خونهاى دماغى بر حال خود بگردند .
[ مقالت سيوم در حفظ صحّت اندامها
فصل اوّل . . . ] « 1 »
فصل دوم در حفظ صحّت چشم
بايد كه چشم را از گرد و خاك و دود نگه دارد و بسيار در آفتاب ننگرد ، خاصّه وقت برآمدن و فروشدن ، و در چيزهاى درخشنده و در چراغ ننگرد و خطّهاى باريك نخواند ، به واسطهء آنكه در اينها [ نگريستن ] « 2 » ديده را ضعيف كند ؛ و نگريستن در چيزهاى سياه و آب روان سود دارد . تابستان غورهء پرورده در چشم كشند و در خزان و بهار و در تابستان آب باديان كه با عسل در آب پرورده
هامش
( 1 ) - به قياس سياق متن افزوده شد . چنانكه مشاهده مىشود ، ترتيب و تعداد مقالات و فصول رساله با آنچه در مقدمهء رساله ذكر شده ، خوانايى ندارد .
( 2 ) - به قياس افزوده شد .