تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — صفحة 402

مساهمون:

ص٤٠٢
در سال 1272 ه . ق . نشان شير و خورشيد از مرتبهء اول سرتيپى و حمايل سرخ به او داده و سال بعد نيز به دريافت خلعت سلطنتى مفتخر گرديده است . در سال 1275 ه . ق . براى تسويه قراردادهايى كه در ميان دولت‌هاى ايران و عثمانى بوده ، به عنوان مأمور ويژه به اين كشور اعزام شده و در ضمن همين مأموريت سياسى ، در بغداد به رسيدگى و نظم ايرانيان مقيم اين شهر پرداخته است . پيش از حركت نيز مخلع به خلعت همايونى گرديده و فرزندش ميرزا على را نيز همراه برده است . در سال 1279 ه . ق . در سن 55 سالگى وزير وظايف و اوقاف شده و مدت 3 سال در اين سمت باقى ماند . در سال 1282 ه . ق . از اين منصب عزل شده و على خان اعتماد السلطنه ( پدر محمد حسن خان اعتماد السلطنه ) به جاى وى منصوب مىگردد . « 1 » در سال 1284 ه . ق . همراه ناصر الدين شاه قاجار به خراسان سفر كرده است . چنان‌چه حكيم الممالك نام وى را در فهرست همراهان شاه چنين ذكر مىكند : « حاجى ميرزا محمد خان ، دبير مهام خارجه و وزير وظايف سابقه » . « 2 » در همين سال به مقام توليت آستان قدس رضوى دست مىيابد ، در حالى كه وارد شصتمين سال زندگى خود شده است . در سال 1285 ه . ق . از اين منصب عزل شده و ميرزا محمد حسين دبير الملك به جاى وى اين سمت را برعهده مىگيرد و در 1288 ه . ق . « عمل جنس ممالك محروسه » را به كفالت وى مىگذارند و در ضمن اين فعاليت ( رياست اداره غله ايران ) به عنوان عضويت در دار الشوراى كبراى دولتى ( مجلس تشريفاتى عصر ناصرى ) منصوب مىشود . پس از بازگشت شاه قاجار از سفر فرنگ ، در سال 1290 ه . ق . و تشكيل كابينه به شيوهء غربى ، مجددا به عنوان وزير وظايف و اوقاف مشغول به كار شده و تا آخرين لحظه عمر ، مورد تأييد خاص شخص اول ايران بوده است . سرانجام روز 11 ذى حجه 1298 ه . ق . « 3 » در سن 74 سالگى درگذشت و در آرامگاه عبد العظيم حسنى در شهر رى تهران دفن مىشود . بر گور وى چنين ثبت شده است :
هامش
( 1 ) . مرآت البلدان ، 2 / 117 . ( 2 ) . روزنامه سفر خراسان ، 13 . ( 3 ) . 1297 ه . ق . ( منتخب التواريخ مظفرى ، 408 )
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — صفحة 402 | هارون وهومن