از كثرت « برف » و « آب » و « گل » و « سنگ » ، كار [ را ] بر مسافر تنگ مىكند ، و اغلب حيوان را لنگ .
بسيار سخت راهى و بد عقبهاى است . عبور توپ ، به اخراجات بسيار ممكن است .
[ امامزاده هاشم ]
در سر عقبه ، قبّهء امامزاده هاشم « 1 » واقع است ، كه از « اسك » تا آنجا 3 فرسخ است .
چشمانداز آنجا بسيار است . دهات « دماوند » ، هر قدرى كه در جنوب و مشرق افتاده ، پيدا است . كوههاى « شميران » ظاهر است .
از آنجا راه به نشيب است و به مغرب مىرود ، تا ده « طاق زمرّد » ؛ و مجموع اين مسافت ، از « اسك » تا منزل 5 فرسخ است .
[ آه ]
با اينكه از غايت « خستگى » و « كسالت » از صعوبت راه در هر قدم در آه بوديم .
قريب به غروب ، به ده « آه » رسيديم . ده « آه » ده بسيار خوبى است . در اطرافش « آب » و « زراعت » بسيار است .
و در كنار ده ، جائى كه معروف به « طاق زمرد » است و از بناهاى « خاقان مغفور » ، اكنون خراب است .
هامش
كاروانسراى كامبوش ناميده است و مىگويد مردم محل مىگويند اين پناهگاه متعلق به شاه عباس است ، اما وى بر اين باور بوده است كه در زمان سلجوقيان ايجاد گرديده است . ( كاروانسراهاى ايران ، 77 - 78 ) . اين كاروانسرا با قلوهسنگ و آهك ساخته شده و سنگها را در ساختمان گنبد شبيه به آجر در كنار هم قرار دادهاند . و گنبد مركزى به صورت مارپيچ ساختهاند . ( آثار تاريخى دماوند ، 227 - 230 )
( 1 ) . امامزاده هاشم در ضلع شمال غرب جاده هراز ( تهران - آمل ) و متصل به آن و در بالاترين ارتفاعى كه جاده از آن عبور مىنمايد ، قرار دارد . در زمان شاه عباس امامزاده و كاروانسرا را ساخته بودند ، كه ساختمان كاروانسراى قديمى از ميان رفته ( كاروانسراهاى ايران ، 75 - 76 ) و نماى سنگى تازه را روى پايههاى شاه عباس گذاشته و مرمت كردهاند .
اين امامزاده در ارتفاع 2720 مترى از سطح دريا واقع شده و فاقد سنديت تاريخى است . هرچند شجرهنامهاى جعلى آن را هاشم پسر حسن بن يحيى بن حسين بن قاسم ابن طباطبا مىداند . ( از آستارا تا استارآباد ، 3 / 396 - 398 ؛ آثار تاريخى دماوند ، 222 - 235 ) .