سانتىمترى زيرزمين مسطح باقى ماند و در آبان 1320 ( ه ش ) با برداشتن خاكهاى مزبور كف حرم صورت مرقد نمايان و بقعهء فعلى به جاى بقعهء اصلى و با همان نقشه و اندازه ساخته و پرداخته شد . « 1 »
بقعه امامزاده زيد ( ع )
اين بقعه در محلهء بازار و در انتهاى جنوبى بازار بزازان يا بازار امير ، ميان چهارسوق كوچك و انتهاى بازار ارسىدوزها واقع است . اين بقعهء متبركه به طورى كه از تاريخ صندوق عتيقهء آن برمىآيد ، مانند بقعهء سيد اسماعيل و امامزاده يحيى ( ع ) پيش از دوران سلطنت سلسلهء صفويه در تهران داير بوده است و مانند دو بقعه ياد شده در طول مدتى كه تهران پايتخت شده و شهر وسعت و اهميت روزافزون يافته است ، بناى قديمى آن را برداشته و بناى كنونى را به جاى آن ساختهاند .
شهريار جوان و ناكام سلسلهء زنديه - لطفعليخان زند - نيز در مجاورت همين بقعه مدفون شده است . « 2 »
بر روى صندوق عتيقهء مرقد امامزاده زيد ، حاشيهاى افقى در بالاى چهار بدنه و حاشيهء ديگرى نيز در پايين صندوق به همين ترتيب تعبيه شده است كه نشان مىدهد كار ساختن اين صندوق در پنجم رجب سال 902 پايان پذيرفته است . كه در اين تاريخ خاندان آققوينلو در اين حدود فرمانروايى داشتند و نيز در حاشيهء تحتانى صندوق در معرفى امامزاده ذكر شده : امامزاده سيد زيد بن زينالعابدين بن حسين بن على عليه السلام .
از سال 1318 ( ه ش ) ، وزارت فرهنگ زمان صحن اين بقعه و حجرات اطراف آن را جهت احداث دبستان حافظ برگزيد و درختان كهن و محوطهء صحن در عين حال كه صحن قديمى و اصلى بقعه بود ، حياط دبستان نيز به شمار مىرفت .
ناگفته نماند كه اين صحن و ايوان و حجرههاى آن در زمان ناصرالدين شاه ساخته شده است .
در كتاب جنة النعيم آمده است :
« به امر و فرمان حضرت اقدس همايون اعلا در اين اوقات كه مورخه هزار و دويست و نود و شش هجرى است در عمارت صحن شريف اين امامزادهء جليل تأكيدات اكيد شده و به نحو
هامش
( 1 ) . آثار تاريخى طهران ، ص 16 .
( 2 ) . آثار تاريخى تهران ، ص 50 .