4 - بقعه سيد ناصرالدين - سيد نصر الدين
اين بقعه در ضلع غربى خيابان خيام بين چهار راه گلوبندك و ميدان محمديه - ميدان اعدام سابق يا پاقاپوق - واقع است كه صحن بزرگ آن به هنگام احداث خيابان خيام ، جزء خيابان شده است .
قديمىترين رقم تاريخ موجود در اين بقعه ، سال 993 ( ه ق ) است كه در كتيبهاى بر روى قطعه طويلى چوب به خط ثلث برجسته نوشته شده و بالاى پنجرهء آهنين در پشت ضلع شمالى ضريح نصب شده است ، نوشته كتيبه چنين است :
« وقف كرد اين پنجره را بر مزار كثير الانوار امامزادهء واجب التعظيم امامزاده سيد ناصر الدين بن الامام الهمام زين العابدين عليه السلام توفيق آثارى حاجى الحرمين ميرزا تقى . . . مغفرت پناه شكر اللّه تهرانى ، به عمل استاد قطب الدين بن سيف طرشتى فى سنه ثلث و تسعين و تسعمائه .
كتبه يادگار بن الكربلايى حيدر . . . عفى اللّه تعالى عنهما بمنه و كرمه . » « 1 »
تصور مىرود اصل بناى بقعه متعلق به قرن هشتم هجرى باشد كه بعدها در دورههاى صفويه و قاجاريه در آن ايوان و صحن ساخته و كاشىكارى و آينهكارى شده است . « 2 »
در تهران قديم به غير از چهار بقعهء مذهبى تاريخدار كه شرح داده شد ، زيارتگاههاى ديگرى نيز وجود دارد كه معلوم نيست قدمت احداث آنها از بقاع ياد شده كمتر باشد ، منتهى تاريخى در آنها ديده نشده است . از جملهء اين بقاع مىتوان به آثار زير اشاره كرد :
بقعهء سيد ولى
اين بقعه در ضلع شرقى منتهى اليه بازار ارسىدوزها واقع است . اين بقعه مدخل اصلى صحن از در جنوبى آن يعنى روبروى مدرسهء شيخ عبد الحسين است . بناى بقعه نوشته و كتيبه ندارد . حرم آن مربعى است كه هر ضلعش به تقريب 5 / 3 متر است و شاهنشينهايى به عمق 2 تا 5 / 2 متر بر وسعت حرم از چهار جانب مىافزايد . ضريح چوبى سبز رنگى به طرح موسوم به جعفرى با طول 3 و عرض 2 متر از آثار جديد عهد قاجاريه در اطراف مرقد قرار دارد . نام صاحب مرقد در زيارتنامه ، سيد ولى بن محمد التقى الجواد ( ع ) است . بقعه از بناهاى زمان فتحعلى شاه است ولى بناى قديمترى داشته است ، كه از ديگر بقاع تاريخى تهران جديدتر نبوده است ولى برجاى نمانده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . تهران در گذشته و حال ، ص 154 - 157 به نقل از مقاله آقاى مصطفوى ، اطلاعات ماهنامه ، ج 4 ، سال 4 ، شماره 45 نهم آذر ماه 1330 . ص 3 .
( 2 ) . آثار تاريخى طهران ، ص 427 .
( 3 ) . تهران در گذشته و حال ، ص 157 به نقل از مقاله آقاى مصطفوى ، اطلاعات ماهانه ، شماره 47 ، يازدهم بهمن 1330 ، ص 7 .