- آمدن شاه عباس ثانى در كاشان در ايام محرم و پيشواز رفتن او تمامى جماعت كاشانيان . » ( نسخهء خطى ملكى سليمان حييم )
باغ شاه در فين و صفى آباد ( باغ شاه فين : ص 64 و 65 و جز آن ، باغ شاه صفى آباد : 116 ، 117 )
در كاشان دو باغ بزرگ شاهى در عهد صفويه بوده است : يكى همين باغ مشهور زيباى پر آوازه كه در فين واقع است و در آنجا امير كبير به قتل رسيده است « 1 » و اكنون از طرف ادارهء كل باستانشناسى نگاهدارى مىشود و محل تفرج و سياحت مردم است .
ديگرى باغ شاه صفى آبادست كه نام آن در كتاب مرآة قاسان ديده مىشود و بر ويرانههاى آن مزرعه و باغ ايجاد شده است . ظاهرا آنجا محل زندگانى شاه صفى بوده است و سياحان اروپائى كه در آن عهد به كاشان آمدهاند آنجا را ديده و وصف كردهاند . از جمله استودارت كه از همراهان سر دودموركوتون سفير انگليس در دربار شاه عباس بوده است در شرح سفر خود آنجا را باغ شاه مىخواند ( نگاه كنيد به صفحهء 209 از ترجمهء سفرنامهء مذكور موسوم به « سفر نامهء استودارت » ترجمهء احمد توكلى مندرج در فرهنگ ايران زمين ، جلد 8 : 161 - 220 ) و من باشتباه آن باغ را با باغ شاه فين يكى دانستهام و آقاى حسن نراقى از فضلاى
هامش
( 1 ) - براى تفصيل اين واقعهء شوم نگاه كنيد به كتابهاى زير :
- ميرزا تقى خان امير كبير ، تأليف عباس اقبال ، بكوشش ايرج افشار ، تهران ، انتشارات دانشگاه ( موقوفهء دكتر اصغر مهدوى ) ، 1340 ، ( صفحات 310 تا 372 تحت عنوان « تفصيل عزل امير و دورهء اقامت او در فين ، تفصيل قتل امير » و همين دو فصل اين كتاب در مجلهء اطلاعات ماهانه ( سال اول ) نيز بطبع رسيده است .
- امير كبير و ايران ، بقلم فريدون آدميت ، چاپ دوم ، تهران ، امير كبير 1334 .
* * * ( منقول از يادداشتهاى صالح ) : بيضائى كاشانى مرثيهاى در باب قتل امير و شومى باغ فين دارد ( مجلهء ارمغان سال 11 شمارهء 4 ) .