قراء و مزارع گرمسير .
مكشوف باد كه قريه عبارت است از محلى كه باغات و اشجار و خانهها و قلعهها و سكنهء مشخص داشته باشد ، اعم از آنكه از [ 109 پ ] آب يك چشمه يا يك قنات داير باشد يا از چشمهها و قناتهاى عديده .
كذلك قريه محلى است كه منال و عوارض ديوانى آنجا ثلث و ثلثان باشد و يك ثلث آن از روى آب و اراضى توجيه شود و دو ثلث از روى سرانه و مواشى و مراعى و نساجى آن آبادى برخاست « 1 » گردد .
و مزرعه محلى است كه مبلغ معينى باسم ماليات آبى و خاكى در جزو عمل ولايت يا يكى از قراء متعهد باشد ، مانند مزارع كبير و طسوج كه در جزو عمل ولايت است و آنكه تابع قريه باشد مثل مزرعهء ابو العباس آباد كه سالى پنجاه تومان بضباط جوشقان متعهد است ، ديگر سكنه و زارعين آنها از سرانه و مواشى و غيره معافند .
و اما سرانه عبارت است از اينكه هر مردى كه در قريه به حد بلوغ رسد مبلغ معينى از پنج هزار الى پانزده هزار باختلاف قرارداد قراء كه زياده و كم مينمايند باسم سرانه ميدهد و زنان و اطفال نابالغ بسن چهارده سال معافند .
و مواشى عبارت است از آنكه هركس گاو ماده و قاطر و الاغ [ 110 ر ] داشته باشد مبلغ معينى از پنج هزار الى يك تومان باسم مواشى ميدهد .
هامش
( 1 ) - اصل : خواست