مزرعه همزر به حدى زياد شود كه از باغات و اشجار فاضل آمده از وسط آن ميل سه فرسخ بيايد و از سر استان چوب پوش بر روى آن آب فرو ريخته ضميمهء آن شود و شايد كه تا اول تابستان فاضل آب هر مزرعه از حد خود تجاوز نمينمايد .
و يكى ديگر از آبهاى قدرتى كاشان آب چشمههاى قريهء شوراب است و آن چنان است كه در زير نيستان در بين رودخانهء طرف غربى شوراب آبى زايش كرده سراشيب ميگردد و باندك فاصله رودى بزرگ مىشود و ميآيد تا محاذى كورهء فخارى بالا سر دهنهء قنات طهماسبى از بغل رودخانه بنهرى افتاده وارد دشت طهماسبى ميگردد و از آن موضع به پائين نيز از متن و حواشى رودخانه چشمهها زايش نموده آبى بزرگ مىشود ، در وسط رودخانه از جنب كاروانسراى شوراب عبور كرده ميرفت بميانهء صحراى قلولو و حسينآباد و در عرض سال گله و رمه و شتر و قاطر اعراب ميش مست كه در آن حدود سياه كوه [ 80 ر ] خيمه نشين هستند و قافله و مترددين و شتردارانى كه در حوالى گاوخانه بار مىاندازند از آن آب مشروب بودند ، در زمانيكه كيكاوس ميرزا حاكم قم و مالك شوراب بود نهرى مارپيچ از كف رودخانه بيك طرف گردانيده بمخارج گزاف بالاى سر كاروانسراى آنجا به روى زمين آورده زراعت مينمود و از آن زمان ببعد بواسطهء عبور و مرور سيلهاى بزرگ كف آن رودخانه به قدر پانزده ذرع پست شده آن آب هرز ميرفت ، سه سال قبل مسوّد اوراق به اشاره و تأييد امين الدوله بهندسه و تدبيرى خاص آن آب را از قعر رودخانه بالا كشيده در اواخر دشت طهماسبى به كشت برد .
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 93
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص٩٣