خلف آباد كه قريب آن قريه [ 78 ر ] از دهنهء قنات بيرون ميآيد و آبى گوارا دارد مىآشامند و به آبانبار و بركهها و خانههاى خود ميكنند .
مع القصه دو كوه است يكى سمت جنوبى گلهء استرك كه ميل گله بر فراز آن واقعست و يكى ديگر سمت شمال گله و در يك موضع اين دو كوه بفاصلهء ده ذرع نزديك است چنان كه ارباب بصيرت را عقيده آنست كه آن دو كوه در اين موضع بهم وصل بوده و بمرور دهور و عبور سيلهاى بزرگ از يك ديگر منفصل گشته ، زيرا كه دو چشمه است مقابل يكديگر يكى از زير كوه جنوبى و يكى از زير كوه شمالى - چنان كه از دهنهء قناتى بيرون آيند خارج مىشود . ولى در طعم و مزه و صفا فى الجمله تفاوتى دارند و آب آن دو چشمه بر روى هم به قدر يك پيش است و در سالهاى پر آبى چندان شدت و ضعفى ندارند .
و يكى ديگر از آبهاى قدرتى كاشان آب چشمهء ولود است كه همواره محل زرع و كشت آن دشت مزرعهء درم است كه شرح آن از پيش گذشت و آن را چشمهء ولود از آن گويند كه در وسط نيستان آن رودخانه از يك موضع به قدر يك سنگ آب [ 78 پ ] جوشيده سراشيب ميگردد و از مواضع عديدهء ديگر آبهاى كوچك توليد كرده ضميمهء آن ميگردد و بفاصلهء اندكى رودى بزرگ جارى مىشود و بجانب دشت مىآيد و در مدار هفت شبانه روز كه عبارت از چهارده طاق است گردش مينمايد و محصول او منحصر است بزراعت دشتى - از اشجار و باغات هيچ ندارد و اين اوقات بجز دو نفر دشتبان كه در خانههاى سپنجى به جهت حراست دشت هستند قلعه و سكنه ندارد . زارعين آنجا ساكنين قريهء يزدل ميباشند و
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 91
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص٩١