به همراهى پانزده هزار مردمى جنگيد ، تا كه بالآخر هزيمت بريشان افتاد ، و در حالى كه سه هزار نفر كشته شدند باقى سوى مقنع بازگشتند « 1 »
بارى مقاومت عنيف سپيد جامگان دوام داشت ، و معاذ درين كار خسته و زبون شده بود ، بنابرين از حكمرانى خراسان عفو خواست ، و المهدى بجاى او مسيب بن زهير ضبى را به خراسان فرستاد ، و او در جمادى الاولى ( 163 ه ) بمرو آمد ، و بعد از تنظيم امور آنجا در ماه رجب به بخارا رفت ، كه در انجا يكى از سرهنگان مقنع بنام كولار تگين قواى سپيد جامگان را قيادت ميكرد ، مسيب امير بخارا جنيد بن خالد را به خوارزم فرستاد ، تا از انجا مددى به سپيد جامگان نرسد ، و خود وى لشكر ساخته با كولار تگين بجنگ پرداخت « 2 »
چگونه مقنع خويشتن را بسوزانيد ؟
چون سپيد جامگان در مقابل قواى دولت عباسى مقاومت كردند ، و بقول نرشخى مسلمانان در كار ايشان عاجز شدند ، نفير ببغداد رسيد ، و خليفه مهدى تنگدل شد ، و بحرب او لشكرهاى فراوان فرستاد ، و به آخر خود وى به نشابور آمد زيرا بيم آن بود ، كه اسلام خراب شود و كيش مقنع همه جهان بگيرد . « 3 »
قواى خلافت عباسى كار را بر سپيد جامگان دشوار ساخت ، و بقية السيف سپيد جامگان در حصار سنام بر مقنع فراهم آمدند ، و سعيد حرشى بريشان حصار تنگ كرد ، و با لشكر بسيار به محاصرهء طويل پرداخت ، و براى لشكريان خويش در اطراف حصار خانها و گرمابهها بنا كرد ، تا در تابستان و زمستان آنجا باشند « 4 »
بارى مدت مقاومت و خروج مقنع را البيرونى و نرشخى چهارده سال نوشتهاند ، و اين باعتبار حركتش از اوايل خروج تا مرگ او صحيح خواهد بود .
بهر صورت مدت محاصرهء مقنع در حصار سنام نيز دراز بود ، و كسانى كه با او
هامش
( 1 ) - زين الاخبار 76 ب
( 2 ) - تاريخ بخارا 85
( 3 ) - تاريخ بخارا 80
( 4 ) - همين كتاب 87