بنه نيز يك نوع « قاتق » درست مىكنند كه به آن « قاتقبنه
qatoqe bane
» مىگويند « 1 » .
3 - 5 - 2 - كسور : « كسور
kasur
» نوعى بنهء بسيار ريز است كه از عدس هم كوچكتر است و مغز آن بسيار اندك مىباشد . كسور را با پوستهء سبز روى پوست استخوانى و صدفى آن خشك مىكنند و به عنوان آجيل مصرف مىنمايند ، چون پوست آن نازك است و با دندان جويده مىشود . پوست سبز كسور پس از خشك شدن به رنگ نارنجى تيره درمىآيد .
4 - 5 - 2 - بنههر : « بنههر
bane hor
» در فارسى بهنام تركى خود « چارقانتوش » معروف است . خوشهء « بنههر » مانند خوشهء انگور است و آن را سبز كه هست بهعنوان « نوبر بهار » مىخورند ، طعم آن ترش و اندكى گس است . از بنههر ترشى درست مىكنند .
يادداشت - چوب انواع درخت بنه بسيار فشرده و محكم است و بيشتر از آن براى سوخت و بهويژه تهيّهء زغال استفاده مىكنند . زغال بنه بهترين نوع زغال است و آتش آن بسيار بادوام مىباشد و سياه نمىشود و زود به خاكستر تبديل نمىگردد . به همين جهت روستاييان اين درختها را برمىكنند و با چوب آنها زغال تهيّه مىكنند و مىفروشند . اين سودجويى برخى از روستانشينان باعث شده و مىشود كه درختهاى بنه كمكم از ميان بروند و اگر « جنگلبانى » مراقبت كامل نكند اين درختها به كلّى نابود خواهند شد .
6 - 2 - توت :
اين ميوه كه در اواخر بهار و اوايل تابستان مىرسد در زندگى مردم - بهويژه كوهنشينان - نقش بزرگى دارد هم تازهء آن را بهعنوان يك ميوه - حتّى يك غذا - مىخورند و هم مانند انگور از آن « شيره » مىگيرند و به عنوان يك مادّهء غذايى و تهيّهء انواع حلواها آن را مصرف مىنمايند .
افزون بر اينها آن را خشك مىكنند و از « كشته » « 2 » آن در مواقع نياز استفاده مىنمايند . توت خشك را در بيرجند « كشتهتوت
keste tut
» مىخوانند . « كشتهتوت » را به سه طريق بهدست مىآورند بنابراين سه نوع مىباشد :
* مقدارى از توتهاى رسيدهء آخر فصل را روى درخت مىگذارند تا خشك شود و آن را « كشتهتوت درختى » مىنامند . كشتهتوت درختى بهترين نوع « توت خشكه » مىباشد و از
هامش
( 1 ) . نك : قاتق . ص 385 - 384 .
( 2 ) . هر نوع ميوهء خشكشده - بهويژه توت خشك - را « كشته » مىنامند .