صادرات بيرجند بهشمار مىآيد .
* توتهايى را كه از درخت فروريختهاند و بلامصرف مانده روى « تختك
taxtak
» « 1 » خشك مىكنند و از آن در زمستانها بهعنوان تنقّل - و حتّى غذا - استفاده مىنمايند . اين نوع « كشتهتوت » از نوع درختى آن نامرغوبتر است .
* توتهايى را كه از درخت روى زمين مىريزد جمع مىكنند و در جاى نسبتا محفوظى - معمولا در پاى ديوارى - روى زمين مىريزند و پهن مىكنند تا خشك و « كشته » شود . اين كشته نامرغوب و بعضا با خاك آلوده است و مأكول نيست و براى خوراك دامها و گوسفندان به مصرف مىرسد .
7 - 2 - زرشك :
زرشك از پردرآمدترين محصولات و از صادرات عمدهء بيرجند مىباشد كه پرورش درخت آن در سالهاى اخير فوق العاده مورد توجّه قرار گرفته است . زرشك در بيرجند و روستاهاى دور و نزديك آن به فراوانى بهعمل مىآيد چنانكه بزرگترين باغ شهر بيرجند كه فعلا « انارى » است قبلا « زرشكى » بوده است « 2 » .
زرشك دو نوع دارد :
* زرشك باغى - درخت اين زرشك را مىكارند و آن را پرورش مىدهند . ميوهء اين درخت لطيف و خوشطعم است و مصرف غذايى دارد و يكى از صادرات مهمّ بيرجند بهشمار مىآمده و مىآيد .
* زرشك كوهى - درخت اين زرشك به صورت خودرو و وحشى در كوهستانها مىرويد و ميوهء آن مرغوب نيست و از آن در رنگرزى - بهويژه در قاليبافى - استفاده مىكنند .
8 - 2 - سنجد :
درخت سنجد در بيرجند و اطراف آن خوب رشد مىكند و خوب بار مىدهد . درخت سنجد در بهار گل مىكند و گل آن بوى مخصوصى مىدهد و در اواخر تابستان ميوهء آن مىرسد . سنجد از صادرات بيرجند است .
9 - 2 - عنّاب :
هامش
( 1 ) . « تختك » نوعى سبد بىديواره است به شكل سپر كه از آن معمولا براى خشك كردن ميوه استفاده مىكنند .
( 2 ) . نك : باغها . صص 272 - 271 .