كازرون
بر طبق نوشتهء كتاب آثار عجم « 1 » هنگاميكه شاپور اوّل شهر شاپور را ساخت « كازرون را نيز عمارت كرد و از توابع قرار داد بعدها قباد پدر انوشيروان هم آن را مرمّت نمود . » و در دنبالهء اين سطور اشاره مىكند كه در فصل بهار « صحرا و دشت آنهمه با طراوت و خضرتست و از اين جهت آنجا را شهر سبز نيز گويند و در سابق و قديم الايّام اسم آن شهر ( نورد ) « 2 » بوده است . »
دانشمند محترم جناب آقاى محمّد حسين استخر در مقالهأى كه بمناسبت برپا شدن مجسّمهء شاپور در شمارهء مورّخ 10 فروردين 1337 روزنامهء اطّلاعات مرقوم داشتهاند چنين نوشتهاند كه « شهر شاپور پس از استيلاى عرب به آبادى و رونق باقى بود خرابى و ويرانى آن بدست مرد ياغى و ستمكارى بنام ابو سعيد شبانكاره كه مورد تعقيب سلطان محمّد سلجوقى در سال 502 هجرى بود وقوع يافت و بجاى شاپور شهر كازرون فعلى بناى آبادى گذاشت . »
در شهر كازرون اثر تاريخى مهمّى سراغ نميرود ، محلّ معروف و ديدنى آن باغ نظر در خارج شهر جانب جنوبى شاهراه شيراز به بوشهر است كه بواسطهء دارا بودن درختهاى نارنج بلند و كهنسال و تنومند معروف مىباشد و در كتاب فارسنامهء ناصرى دربارهء آن چنين نوشته شده است : « و در ميانهء جنوب و مغرب اين قصبه باغ نظر است كه حاجى على قلى خان در حدود سال هزار و صد و هشتاد و چهار خيابان آن را درخت نارنج كاشته و درازى دو خيابان آن نزديك به دويست ذرع و خيابان ديگرش از صد و سى ذرع بيشتر است و درختهاى نارنج باغ نظر همانست كه حاجى على قليخان كشته است و هنوز بخرّمى و تنومندى باقيست . » « 3 »
از جملهء آرامگاههاى بزرگان در كازرون يكى آرامگاه شيخ ابو ريحان
هامش
( 1 ) چاپ بمبئى محرم 1314 قمرى صفحهء 279
( 2 ) بر وزن خورد
( 3 ) نقل از صفحهء 249 فارسنامهء ناصرى تأليف حاج ميرزا حسن فسائى ، چاپ تهران 1313 قمرى