معروف به شيخ مرشد است كه مدفنش در محلّهء گنجآباد قرار دارد و در كازرون به قبر شابسحاق معروف است ، ديگر مقبرهء شيخ امين الدّين كه از فحول عرفا بوده مقبرهء بزرگ و مفصّلى داشته كه اينك ويرانههاى آن بيرون شهر در پاى كوه شمال واقعست ، همچنين مقبرهء شيخ زين الدّين علىّ بن مسعود برادر شيخ امين الدّين و بسيارى مقابر ديگر ، در ده بليان هم مقبرهء شيخ عبد اللّه بليانى قرار دارد ، در دوّان از توابع كازرون نيز قبر علّامهء دوّانى است . « 1 »
اكنون بذكر بناى تاريخى واقع در خارج شهر كازرون كه چاراطاقى آتشگدهء ويرانى از عهد ساسانيان باشد ميپردازيم :
آتشگدهء كازرون
اين آتشگده كه چهارطاقى كوچكى است بمسافت ده كيلومترى جنوبشرقى كازرون واقع مىباشد بدينقرار كه چون از پل آبگينه به كازرون بروند ده كيلومتر پيش از رسيدن بكازرون در يك كيلومترى سمت چپ جادّه واقعست و اين مكان تقريبا ابتداى راه كازرون به طرف جره و فرّاشبند است كه شرح آن خواهد آمد .
آقاى مهندس م . سيرو « 2 » كه در سال 1316 بكشف اين بنا نائل گرديد چنين توضيح ميدهد كه گويا منظر ديوار گلى جلو چارطاق باعث شده باشد كسى بدان توجّه ننمايد ، نقشهء آن در كمال سادگى و مشتمل بر چهار پايهء سنگى بوده است كه چهارطاق بر فراز آن زدهاند و گنبد شلجمى بر بالاى آنها استوار نمودهاند و تمام اينها از سنگ و ملاط گچ فراوان ساختهشده بود و اكنون جز سهپايه و دو لنگه طاق نيمه ويران چيزى از آن نمانده است . اندازهء بيرون بنا تقريبا 30 / 5 متر در 30 / 5 متر و كلفتى پايهها يك متر و دهانهء هريك از چهار طاقهاى چهار جانب آن 50 / 2 متر و ارتفاع تيزهء هركدام از طاقهاى مزبور تا كف زمين قريب 40 / 2 متر بوده است « 3 »
هامش
( 1 ) - نام بزرگان فوق از نامهء مورخ 21 / 4 / 38 دانشمند محترم آقاى علينقى بهروزى بعنوان باستانشناسى فارس استخراج و استفاده شده است .
( 2 )Maxime Siroux( 3 ) نقل از مجلد اول جلد سوم آثار ايران ( چاپ هارلم - 1938 ) صفحه 138