سال تحويل دور هم مىنشينند . به محض اعلام سال نو به وسيلهء نقاره و يا سوت كارخانه و يا خاموش و روشن شدن چراغ برق ، همگى سال جديد را به يكديگر تبريك مىگويند . در اينروز كه اول سال نو و عيد نوروز ناميده مىشود ، از بزرگان شهر و بزرگان خانوادهء خود ديدن مىكنند و مقيد هستند كه به ديدن كليهء اقوام و خويشاوندان و دوستان خود بروند . افراد كوچك خانواده از بزرگان خود عيدى دريافت مىدارند .
مردم قوچان از روز دوم با توجه به ويژگى خيابانهاى اصلى شهر كه به چهار قسمت تقسيم شده ، مردم محلهء قسمت دوم و سوم و چهارم شهر از بستگان و دوستان خود كه ساكن قسمت اول هستند بازديد مىكنند ، روز سوم ، مردم محلهء قسمت سوم و چهارم و اول به ديدن ساكنان قسمت دوم مىروند ، روز چهارم ، مردم محلهء قسمت چهارم و اول و دوم از ساكنان قسمت سوم ديدن مىكنند . و روز پنجم ، مردم محلهء قسمت اول و دوم و سوم از ساكنان قسمت چهارم بازديد به عمل مىآورند .
براساس همين تقسيمبندى ، طرز ديد و بازديد امام عيد نوروز قوچان تماشايى و شايد در تمام ايران منحصر و ممتاز باشد . زيرا همهء اهالى شهر از همديگر در وقت معلوم و معينى بازديد كردهاند . مدتى هم رسم چنان بود كه در مقابل منازل اعيان و بزرگان ، درويشى چادر مىزد ( مثلا مدت حداكثر هفت روز ) ، مهمان همان خانه بود . پس از دريافت عيدى ، چادر خود را جمع مىكرد و مقابل منزل ديگرى چادر مىزد .
مراسم ديد و بازديد عيد بهطور خانوادگى تا سيزده نوروز ادامه دارد . عصر روز سيزده اهالى شهر به عنوان « سيزده به در » ، آنچه از شيرينى و آجيل كه باقى مانده با خود به خارج از شهر مىبرند و آن روز را در صحرا و سبزهزارها به تماشاى طبيعت مىگذرانند و معتقد هستند كه نحوست « سيزده » را با خارج شدن از شهر و گذشتن از آب جارى و گره زدن سبزه از بين مىبرند و اگر روز « سيزده به در » را به خوشى گذراندند ، آن سال براى آنان سال پر ميمنت و مباركى خواهد بود .
مراسم كشتىگيرى قوچان كه اغلب در امام مرشد ، كنار چمن ليلى سابق و آق امام در ده سياهدشت با شركت پهلوانان نامى قوچان برگزار مىشود يكى ديگر از مراسم روز سيزده به در است كه روستاييان قوچان با شادى فراوان برگزار مىكنند .
اتركنامه ( تاريخ جامع قوچان ) ( فارسى ) — صفحة 396
مساهمون: رمضانعلى شاكرى
ص٣٩٦