مسطّح است . ولى در ناحيهء گرگان تبديل به درههاى عميق و پر پيچ و خم و در بعضى نقاط ، مانند « چاتلى اولوم » پست و باتلاقى شده و در نزديكيهاى خليج حسينقلى با تشكيل دلتاهايى بر سطح زمين پخش شده و به درياى خزر مىريزد . » « 1 »
« . . . وسعت حوزهء اترك در بخش درون مرزى 2 ميليون و 748 هزار هكتار و ميزان بارندگى حوضه 316 ميليمتر است . بر پايهء آمار سال 63 در اين حوضه از 100 حلقه چاه ، 163 رشته قنات و 32 رشته چشمه ، جمعا 380 ميليون متر مكعب است ، برداشت شده است . افت آب در سطح اين حوضه از نيم تا 2 / 1 متر متغير است .
عكسهاى ماهوارهاى يك ميليون و نهصد و چهل و هشت هزار و دويست و شصت هكتار برآورد مىشود ميزان پوشش گياهى آن بين 25 تا 86 درصد متغير است .
آب خيز اترك از رشته كوههاى هزار مسجد در شمال قوچان سرچشمه گرفته از شرق به غرب جريان مىيابد و پس از عبور از خراسان و مازندران از خاك جمهورى تركمنستان به درياى خزر مىريزد . بخش درون مرزى اين حوضه 7 / 1 درصد مساحت كشور و 9 % مساحت استان خراسان را شامل مىشود .
حوضهء اترك داراى سه مركز شهرى درجه 2 و 4 مركز شهرى درجه 3 و 976 پارچه آبادى است . نسبت جمعيت حوضهء اترك به كل استان خراسان طبق آمار سال 1365 در مجموع 7 / 12 درصد برآورده مىشود . « 2 »
دبى متوسط رود اترك در ايستگاههاى مختلف « 3 »
نام ايستگاه / موقعيت جغرافيايى / دبى متوسط ( متر مكعب در ثانيه )
طول - عرض / سالهاى 56 - 57 و سالهاى 57 - 58 از به دو تأسيس
دربارهء مشخصات فنى سدّ تبارك آباد
دانشمند / " 54 و 47 / 37 و 31 / 61 / 7 / 36 / 4 / 07 / 4
هوتن / " 55 و 29 / 37 و 56 / 55 / 13 / 70 / 9 / 54 / 11
قازان قايه / 56 و 15 / 37 و 55 / 62 / 16 / 68 / 9 / 15 / 13
هامش
( 1 ) . گرگانى ، منصور . اقتصاد گرگان و گنبد و دشت ، تهران ، صفى عليشاه ، 1350 ، ص 19 .
( 2 3 ) . سازمان جهاد سازندگى ، تحقيقات مهندس مهدى مطلوبى مدير آب خيزدارى سازمان جهاد سازندگى خراسان .