3 . رودهايى كه از قوچان سرچشمه مىگيرد و به خاك شوروى وارد مىشود . اين رودها عبارتند از : الف - رود شارك و دربادام كه از محلى به نام دوآب با رودخانهء شمس خال برخورد مىكند و به طرف درونگر درگز جارى مىشود و سپس به خاك جمهورى تركمنستان سرازير مىگردد ، در اين رودخانه نوعى ماهى فراوان يافت مىشود كه آن را در اصطلاح محلى شير ماهى مىنامند .
ب - رودهاى حوضهء قوشخانهء باجگيران از قبيل خيرآباد كه سرداب و سرانى را در بر مىگيرد و به طرف تركمنستان سرازير مىگردد . از حوضهء جعفرآباد شرقى و دوغائى 24 كيلومترى جنوب قوچان ، جريان آبها به واسطهء ارتفاعات و تپهها به طرف مشهد ، و در قسمتهاى امامقلى و كوههاى على بلاغ به طرف تركمنستان و شمال محمد بيگ به اترك و از دوغائى قسمت شمال آن به طرف قوچان مىباشد كه عموما به رود اترك وارد مىشوند .
نهر پهلوى : يك سوم آب رودخانه اترك از بند اول يوسف خان به نام نهر پهلوى به طرف شهر قوچان جريان دارد و باغات شهر را مشروب مىسازد . « 1 »
هامش
( 1 ) . نهر پهلوى سابق بدين جهت احداث گرديد كه در زمان حكومت قوام السلطنه در مشهد ، نزاعى بين مردم قوچان و زارعان دبير سهرابى ( دبير السلطان ) راجع به تقسيم رود اترك اتفاق افتاد و شكايت نزد والى خراسان بردند . قوام السلطنه ، مقبل السلطنه ( اقبال ) را مأموريت داد كه براى رسيدگى به شكايت مردم نسبت به تقسيم آب رودخانه ، به قوچان سفر كند و رفع اختلاف نمايد . در آن موقع در حضور مقبل السلطنه موافقت مىشود كه آب رود اترك به سه قسمت تقسيم شود . يك سوم براى باغات و املاك دبير سهرابى ، يك سوم براى باغات شهر و يك سوم بقيه براى مشروب ساختن منازل شهر اختصاص يابد ، و اين قسمت چون از زمينهاى خالصه مىگذشت به نام نهر پهلوى ناميده شد و صورت مجلس آن با سوابق امر در شهردارى قوچان موجود است . نهر پهلوى در زمان شهردارى آقاى ابو القاسم پزشك به شهردارى قوچان فروخته شد . نهر پهلوى منشعب از رود اترك است كه از بند اول قريهء يوسف خان به طرف شهر سرازير مىشود .