( 29 - حكيم آقا ميرزا عبد اللّه رياضى رشتى )
شرح حال اين حكيم الهى را استاد مدرّسى چهاردهى در تذكره خود چنين آورده است :
« ميرزا عبد اللّه رياضى ، حكيمى بزرگ و گمنام بود كه در رشتههاى فلسفه اسلامى و رياضيات و نجوم و طب قديم استاد بود و صاحب نظر و از خطّاطان درجهء اوّل بشمار مىرفت . متأسفانه از آثار قلمى رياضى فقط قسمتى از حواشى او بر ترجمهء اشارات و تصحيح كتاب مزبور بود كه به همت مرحوم حاج سيد نصر اللّه تقوى در تهران به چاپ رسيد .
حكيم رياضى ، مانند غالب حكيمان اسلامى در ايران هميشه در گوشهء مدرسه و حوزههاى بحث و تدريس و در حاشيهء اجتماع زندگانى مىكرد و كمتر با جامعه تماس داشت و آفتابى مىشد و تنها خواص اهل علم و معرفت ، وى را مىشناختند و تذكره نويسان هم توجهى به آن نداشته و فقط بشرح احوال رجال ديگر و معروف پرداختهاند .
بنا بر اين از شرح احوال و آثار حكيمان جامعه كمتر اطلاعى دارند تا مىشود بايد از زبان مردم خصوصيات زندگانى آنان را نقل و يا از ديگر كتابها ، أخذ كرد .
ناچار آن چه از حكيم رياضى بدست آوردهايم عينا در اينجا نقل مىكنيم :
مرحوم على عبد الرّسولى ، مصحّح و ناشر كتابهاى ديوان خاقانى و ديوان اديب پيشاورى در پشت كتاب شرح بقراط در طب ، به خط ميرزا عبد اللّه چنين نوشتهاند :
« ميرزا عبد اللّه بن محمّد مازندرانى ، عالم نحرير و فاضل عديم النظير ، قدوة الحكماء المتألّهين و اسوة الفلاسفة و المتكلمين ، در زمان خود بلكه در ازمنهء سابق كمتر مثل او فاضلى ديده شده . بعد از او رشته اين گونه علوم و ارباب فضل بالكلية در صفحهء ايران منقطع گشته و انقراض يافته و علاوه بر علوم رياضيات و